စစ္အစိုးရရဲ႕ ပညာေရးအေျပာင္းအလဲ

ခုခ်ိန္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကို အဘက္ဘက္ကေန အစြမ္းကုန္ လုပ္ၾကရေတာ့မယ့္ အေရးၾကီးဆံုးအခ်ိန္ကိုေရာက္ေနျပီလို႔ ေျပာရမွာပါ။ နဂိုကတည္းကမွ စစ္အစိုးရရဲ႔ ျပည္သူလူထုအေပၚ ေစတနာနည္းမႈေၾကာင့္ အဘက္ဘက္က ခၽြတ္ျခံဳက် ေနရတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ခုလို သဘာ၀ေဘးဒဏ္ကို ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးခံခဲ့ရတဲ့အခါမွာေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ႔ အနာဂတ္တခုလံုးက စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့အေနအထားကို ေရာက္ သြားပါတယ္။ ပိုဆိုးတာကေတာ့ မိဘျပည္သူေတြသိထားျပီးတဲ့အတိုင္း စစ္အစိုးရက သဘာ၀ေဘးဒဏ္ ခံထားရတဲ့ ျပည္သူလူထုကို ထိေရာက္တဲ့ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးေတြ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြ လုပ္မေပးတဲ့ အျပင္ ျပည္သူေတြရမယ့္ အကူအညီအေထာက္အပံ့ေတြကိုပါ ပ်က္စီးရာ ပ်က္စီးေၾကာင္းလုပ္ေနတာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ ယိုယြင္းပ်က္စီးေနမႈက စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းလွတယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက ၀ိုင္းေျပာေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။

စစ္အစိုးရကေတာ့ ခုဆိုရင္ ႏိုင္ငံ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ဖို႔ အေရးၾကီးေနခ်ိန္မွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနပါတယ္လို႔ ကမၻာသိေၾကျငာထားတဲ့ စစ္အစိုးရက လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ႏိုင္ငံ အလံုးစံုပ်က္သုဉ္းေရးကို ဦးတည္သြားႏိုင္တဲ့ ပညာေရးထဲမွာလည္း သူတို႔သေဘာက် အေျပာင္းအလဲေတြကို အတိအလင္း ဆက္လုပ္ ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အတိအလင္းလို႔ သံုးႏႈန္းရတာကေတာ့ အရင္က မသိမသာ ပိတ္ပင္ ကန္႔သတ္ခဲ့တဲ့ သမိုင္း၀င္သင္ရိုးေတြကို ခုခ်ိန္မွာ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ျဖဳတ္ပယ္ပစ္ တာမ်ိဳးေတြ လုပ္လာလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခခံပညာအထက္တန္းရဲ႔သင္ရိုးကို ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ပညာသင္ႏွစ္ကစျပီး ႏိုင္ငံတကာအဆင့္နဲ႔ ညီေအာင္ GCE O'level အဆင့္ကို ေျပာင္းလဲ ျပဌာန္းတာေတြလုပ္မယ္လို႔ စစ္အစိုးရက ၂၀၀၇ခုႏွစ္ကုန္ပိုင္း မွာကတည္းက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ခု တကယ္တမ္းေျပာင္းျပီဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ သင္ရိုးသစ္ဆိုတာဟာ အေဟာင္း တခ်ိဳ႔ကို ျဖဳတ္ပယ္လိုက္တာမ်ိဳးသာျဖစ္ျပီး အထက္တန္းအဆင့္ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ တကယ္ သိသင့္ သိထိုက္တဲ့၊ တကယ္လိုအပ္တဲ့ သင္ရိုးေတြ ေသေသခ်ာခ်ာ ျပည့္စံုေအာင္ ထပ္ေဆာင္းထည့္တာမ်ိဳး မဟုတ္ ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာင္းသားေတြ အတြက္ သိပ္လိုအပ္တဲ့ အေရးၾကီးတဲ့ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ ႏိုင္ငံေရးရာ ဘာသာရပ္ေတြ၊ ႏိုင္ငံ့သမိုင္း သင္ရိုးေတြ၊ ျမန္မာစာေပဆိုင္ရာသင္ရိုးေတြ မပါတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ ေက်ာင္းသားေတြ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ ျမန္မာ့သမိုင္းတခ်ိဳ႔နဲ႔ သမိုင္း၀င္ ျမန္မာစာေပတခ်ိဳ႔ကိုပါ ျဖဳတ္ပစ္လိုက္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အဲဒီအျပင္ စစ္အစုိးရဟာ သူတို႔ အာဏာတည္ျမဲေရးအတြက္ သူတို႔စိတ္ၾကိဳက္ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒကို အဓမၼအတည္ျပဳလိုက္သလိုပဲ လာမယ့္ ၂၀၁၀ခုႏွစ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲကို သူတို႔အလိုက် ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ကိုလည္း ေတာက္ေလွ်ာက္ ၾကိဳးပမ္းေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီ ၾကိဳးပမ္းမႈေတြထဲမွာ အာဏာရွင္ပီပီ ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြကို ႏို္င္ငံတကာအဆင့္မီ ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာအပါအ၀င္ လူငယ္ေတြသိအပ္တဲ့ ပညာရပ္ ေတြကို သင္မေပးဘဲ တားဆီးပိတ္ပင္တဲ့ စီမံကိန္းကလည္း အပါအ၀င္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ ဦးေန၀င္း လက္ထက္ကတည္းက ေက်ာင္းပညာေရးထဲမွာ လူငယ္ေတြကို ေခတ္မီဗဟုသုတေတြတိုးပြားေစမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီ သင္ရိုးေတြ သင္ခန္းစာေတြ ျပဌာန္းမေပးခဲ့ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးရာဘာသာရပ္ (Civic Education) ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ (Political Science)၊ လူမႈသိပၸံ (Social Science)လို ဘာသာရပ္ေတြကို ျပဌာန္းမထားခဲ့တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေက်ာင္းသားေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာက ေက်ာင္းသားေတြ ေက်ာင္းခန္းထဲကေန အလြယ္တကူရေနတဲ့ ႏိုင္ငံ့အေရးအရာဆိုင္ရာ အသိပညာေတြကို မရႏိုင္ၾကဘဲ ရွိေနခဲ့တာပါ။

တကယ္ေတာ့ ယေန႔လူငယ္ေတြဟာ တခ်ိန္မွာ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ကိုင္တြယ္ၾကရမယ့္သူေတြျဖစ္တာမို႔ ႏိုင္ငံ့အေရးအရာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာေရးရာ ဒါမွမဟုတ္ အနည္းဆံုး ကိုယ့္ေဒသတြင္းဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေတြရဲ႔ အေရးအရာ ေတြကို သိခြင့္ရဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွပဲ လူငယ္အေယာက္တိုင္း၊ ျပည္သူလူထုအေယာက္တိုင္းက ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေကာင္းတခုထူေထာင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြကို သိနားလည္ျပီး တာ၀န္ယူ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးသန္႔ အၾကံျပဳခဲ့တဲ့ ျပည္ေရးျပည္ရာ ဘာသာရပ္ Civic Education သင္သင့္ေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ တုန္းက ေျပာခဲ့ျပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံတႏို္င္ငံရဲ႔ ပညာေရးက႑မွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႔လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ သင္ရိုးေတြ သင္ခန္းစာေတြကို စနစ္တက် ေရြးခ်ယ္ျပီး ျပဌာန္းဖို႔သာ လိုတာပါ။ ခုခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ GCE O'level အဆင့္ မီဖို႔ဆိုတာထက္ ႏိုင္ငံျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အသိပညာေတြကို ရဖို႔ကသာ ပိုအေရးၾကီးတဲ့အခ်ိန္လို႔ ထင္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အေျခခံပညာအထက္တန္းအဆင့္က ေက်ာင္းသားအရြယ္ဟာ ေ၀ဖန္ ပိုင္းျခား စဉ္းစားႏိုင္တဲ့ အရြယ္ေတြျဖစ္တာမို႔ သူတို႔အတြက္ ေက်ာင္းသင္ရိုးေတြဟာ သူတို႔ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ပတ္သက္ျပီး သိသင့္သိထိုက္ တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဥပမာေျပာျပရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ လက္ရွိ အေနအထားနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ သင္ခန္းစာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ လက္ရွိ ပထ၀ီ၀င္အေနအထား၊ သဘာ၀သံယံဇာတ ထြက္ရွိမႈ အေျခအေနေတြ၊ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သိသင့္တဲ့ ဗဟုသုတေတြ၊ တကိုယ္ရည္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ သင္ခန္းစာေတြ၊ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ပ္အတည္း နဲ႔ အေျခခံလူမ်ိဳးေရးျပႆနာေတြနဲ႔အတူ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြအခ်င္းခ်င္း စည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို ဦးတည္တဲ့ သင္ခန္းစာမ်ိဳးေတြ ျပဌာန္းေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွပဲ ႏိုင္ငံျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးမွာ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနေအာင္ စာသင္ခန္းကေန ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရာေရာက္မွာ ျဖစ္ပါ တယ္။

ေနာက္ထပ္အေရးၾကီးတာကေတာ့ ပညာေရးျပန္လည္ထူေထာင္မႈထဲမွာ သဘာ၀ေဘးဒဏ္သင့္ခဲ့တဲ့ ေဒသေတြ အတြက္ဆိုရင္လည္း အဲဒီေဒသက ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ကေလးစိတ္ပညာ၊ ေက်ာင္းတြင္း စိတ္ပညာလို ဘာသာရပ္မ်ိဳးေတြ နဲ႔ Moral Education အတြက္ ဒီမိုကေရစီက်င့္၀တ္ေတြကို အထူးပဲ ထည့္သြင္း သင္ၾကား ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ ေအာင္ျမင္တဲ့ လူငယ္ေတြအျဖစ္ ၾကီးျပင္းဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ စိတ္အင္အားေတြကို ျပန္ျပီးရႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ စစ္အစိုးရက လူငယ္ေတြအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္ေတြ၊ စိတ္ဓာတ္အားမာန္ေတြ၊ ေပးႏိုင္တဲ့ စာေကာင္းေပေကာင္း ေတြကိုေတာင္ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးသံုးျပီး ပိတ္ပင္တားဆီးေနတာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ခု ၂၀၀၈-၂၀၀၉ ပညာသင္ႏွစ္ သင္ရိုးညႊန္းတန္း အေျပာင္းအလဲ က သက္ေသပါပဲ။

စစ္အစုိးရက ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခခံပညာအထက္တန္းရဲ႔ သင္ရိုးေတြကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲ မယ္လို႔ ေၾကျငာျပီး တခ်ိဳ႔ သင္ခန္းစာေတြကို ျဖဳတ္ပယ္ပစ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီ သင္ခန္းစာေတြဟာ လူငယ္ေတြအတြက္ ေလ့လာ သင္ၾကားဖို႔ အမွန္တကယ္လိုအပ္တဲ့ သင္ခန္းစာ ေတြျဖစ္ျပီးေတာ့ အင္မတန္ တန္ဖိုးရွိတဲ့စာေတြျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီလိုစာေတြကို ေပ်ာက္ပ်က္သြားေအာင္ အာဏာရွင္ေတြက ေဖ်ာက္ဖ်က္ေပမဲ့ အဲဒီ သင္ခန္းစာေတြကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဖို႔ ဘယ္လိုလုပ္ႏို္င္မလဲဆိုတာကို ေနာက္လာမယ့္ အစီအစဥ္ေတြမွာ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားပါ့မယ္။

နာဂစ္အလြန္ ပညာေရးျပႆနာ(၅)

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အဓိကျပႆနာကေတာ့ အတင္းအဓမၼ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြက ျပည္သူလူထုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာကို ေနရာတိုင္းမွာ ေျပာင္က်က် လိမ္လည္ေနတဲ့ကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒီလို လိမ္လည္ေနတာရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ ခုလို သဘာ၀ေဘးဒဏ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခံစားခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး မွာေတာ့ ျပည္သူလူထု ဟာ သူတို႔ ရသင့္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြ အကူအညီေတြကို လက္လြတ္ ဆံုးရႈံးေနၾကရ ေတာ့တာပါပဲ၊

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ေမလ၂ရက္နဲ႕ ၃ရက္ေန႔ေတြမွာ တိုက္ခတ္သြားခဲ့တဲ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းေၾကာင့္ လူ၂သန္းေလာက္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္သြားရတဲ့အျပင္ လုပ္ငန္း ကိုင္ငန္းေတြ အမ်ားႀကီး ဆံုးရံႈးတာ။ ကေလးေတြ ေထာင္ေသာင္းခ်ီျပီး ပညာေရး က်န္းမာေရးေတြ ထိခိုက္တာ။ စတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြဟာ အင္မတန္ကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ျဖစ္ေနပါတယ္၊ ခုခ်ိန္ထိ ေလေဘးကူညီကယ္ဆယ္ေရး လံုး၀ မရေသးတဲ့ ေနရာေတြ ရွိေနေသးတာဟာ စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းလွတဲ့ အေျခအေနပါပဲ၊ ဒီေနရာမွာ ပိုျပီး စိုးရိမ္ပူပန္စရာေကာင္းတာက ေက်ာင္းေန အရြယ္ကေလးေတြရဲ့ ျပႆနာပါပဲ၊

ကမာၻေက်ာ္ စိတ္ပညာရွင္ေတြက ကေလးေတြကို ေက်ာင္းေနတဲ့ အရြယ္ကစျပီး က်န္းမာ သန္စြမ္းေအာင္။ ကိုယ္က်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ေအာင္။ စိတ္ေနသဘာ၀ ေကာင္းမြန္ ေအာင္။ တရားမႈ မတရားမႈေတြကို နားလည္ေအာင္။ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ေအာင္။ ေတြးေခၚေျမာ္ျမင္ တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးႏိုင္တယ္လို႔ တညီတညြတ္တည္း ဆိုၾကပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ပညာေရးဟာ ကေလးေတြကို ရုပ္ေရာ စိတ္ကိုပါ ျမွင့္တင္ေပး ႏိုင္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္တရပ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ကေလးဘ၀အရြယ္မွာ ထိေရာက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ပညာေရးမ်ိဳးကို ရဖို႔ သိပ္အေရးႀကီးတာပါ၊

အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ပညာေရးပညာရွင္ Allison Davis က စား၀တ္ေနေရး မျပည့္စံုတဲ့ကေလးေတြကို ေက်ာင္းေနေပ်ာ္လာေအာင္ သူ႔ဘ၀နဲ႔ကိုက္ညီတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳ ပညာရပ္ေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ျဖည့္ဆည္းေပးရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္၊ အဲဒီအတြက္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတစ္ရပ္လံုးက ၀ိုင္း၀န္းကူညီဖို႔ လိုတယ္ လို႔လည္း သူက အၾကံျပဳထားပါတယ္၊ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လက္ရွိအေနအထားနဲ႔ ကိုက္ညီေနတဲ့ အေျခအေန တရပ္ပါပဲ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ပံုမွန္အေျခအေနမွာေတာင္ စား၀တ္ေနေရး မေျပလည္မႈ ေၾကာင့္ ေက်ာင္းမေနႏိုင္တဲ့ ကေလးေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္ေနတာပါ၊ အာဏာပိုင္ စစ္အစိုးရကလည္း ပညာေရးက႑ကို ေတာက္ေလွ်ာက္ လ်စ္လ်ဴရႈထားခဲ့တာမို႔ ခုလို မုန္တိုင္းေနာက္ပိုင္း လံုး၀ျပိဳလဲသြားရတဲ့ အေနအထားမွာေတာ့ ကေလးေတြရဲ့ ပညာေရးဟာ သိပ္ကို စိုးရိမ္ပူပန္စရာ ျဖစ္လာပါတယ္၊

စစ္အစိုးရက မုန္တိုင္းသင့္ေဒသေတြမွာ ကေလးပညာေရးအတြက္ ေက်ာင္းေတြျပန္ဖြင့္ႏိုင္ ေနပါျပီလို႔ ေၾကျငာေနတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ ကေလးအမ်ားစုကေတာ့ ထမင္းေတာင္ နပ္မွန္ေအာင္ မစားရတဲ့အေျခအေနမွာ ရွိေနတာပါ၊ ေက်ာင္းေတြျပန္ေဆာက္ေပးဖို႔ ျပဳျပင္ေပးဖို႔ တာ၀န္ယူထားၾကတဲ့ ပုဂၢလိကကုမၸဏီေတြကလည္း အျဖစ္သေဘာမ်ိဳးသာ အလုပ္ျပျပီး ဆံုးခန္းတိုင္ေအာင္လုပ္ေပးတာမ်ိဳး မရွိပါဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းတက္ေနပါျပီဆိုတဲ့ ကေလးေတြဟာလည္း အမိုးအကာမစံုလင္တဲ့ မည္ကာမတၱစာသင္ခန္းေတြထဲမွာ ၀တၱရားေက် ေက်ာင္းတက္ေနၾကရတာပါ၊ ေက်ာင္းေနေပ်ာ္ရမယ္ဆိုတဲ့ ကေလးစိတ္ပညာရဲ့ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ ျမန္မာျပည္က ကေလးေတြနဲ႔ေတာ့ လံုး၀ မသက္ဆိုင္ပါဘူး၊ အထူးသျဖင့္ မုန္တိုင္းသင့္ ေဒသ ေတြက ကေလးေတြရဲ့ စာသင္ခန္းအတြင္း အေတြ႔အၾကံဳဟာ သိပ္ကို စိုးရိမ္ပူပန္စရာ ေကာင္းတဲ့အေျခအေနပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊

အဂၤလိပ္ ဒႆနပညာရွင္ Herbert Spencer ကလည္း ပညာေရးဟာ ျပီးျပည့္စံုတဲ့ ဘ၀ေနထိုင္မႈအတြက္ ျပင္ဆင္ေပးတာပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြဟာ ေက်ာင္းပညာေရးထဲကေန ဘ၀ကိုရင္ဆိုင္တတ္ဖို႔။ ဗဟုသုတေတြရဖို႔။ အတတ္ပညာေတြရဖို႔။ လူမႈဆက္ဆံေရးေတြ တတ္ေျမာက္သြားဖို႔ ဆိုတာေတြအျပင္ သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းႏိုင္တဲ့ ပညာရပ္တခုခုကို ေသေသခ်ာခ်ာ တတ္ေျမာက္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒီပညာေရးရဲ့ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံပညာေရးထဲမွာ အရင္ကတည္းကကို မရွိခဲ့ မျပည့္စံုခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ခုေတာ့ အဲဒီျပႆနာက ပို အေရးႀကီးလာပါျပီ၊ အထူးသျဖင့္ မုန္တိုင္းဒဏ္ ခံထားရတဲ့ ေဒသေတြက အဘက္ဘက္မွာ ခ်ိဳ႕တဲ့ေနရရွာတဲ့ ကေလးေတြအတြက္ ပညာေရး ျပန္လည္ ထူေထာင္ တဲ့ ကာလမွာ ပိုအေရးႀကီးလာျပီျဖစ္ပါတယ္၊

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ မုန္တိုင္းေဘးအတြက္ ကူညီပံပိုးတဲ့အေျခအေနေတြကို ေလ့လာတဲ့ ျမန္မာ။ အာဆီယံ။ ကုလသမဂၢ ၃ႏိုင္ငံအဖြဲ႕ႀကီးကေတာ့ သူတို႔ရဲ့ ကနဦးစစ္တမ္းမွာ ေက်ာင္းပညာေရးေတြကို အေတာ္အတန္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ႏိုင္ျပီလို႔ ေျပာထားပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာကေတာ့ ဘယ္မုန္တိုင္းသင့္ေဒသမွာမွ စနစ္တက် ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး လုပ္ေဆာင္ထားတာမ်ိဳး ခုထိ မေတြ႔ရေသးပါဘူး၊ ေက်ာင္းတခ်ိဳ႕မွာ သင္ေထာက္ကူပစၥည္း အနည္းအက်ဥ္း... စာသင္ခန္းျပဳျပင္မႈ အနည္းအက်ဥ္းကိုသာ ပံ့ပိုးထားတာ ေတြ႕ေနရပါ တယ္၊ တကယ္ေတာ့ ကုလသမဂၢ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ အာဆီယံလို အျမင္က်ယ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔က ပညာေရးျပန္လည္ထူေထာင္ရာမွာ တကယ္ လိုအပ္တဲ့အခ်က္ေတြကို သိျပီးသားျဖစ္တာမို႔ ထိေရာက္ေအာင္ ပံပိုးေပးဖို႔ တာ၀န္ ရွိပါတယ္၊ ခုလို စာရင္းျပလို႔ရေအာင္ စာေရးကိရိယာေလးေပးရံု ရြက္ဖ်င္တဲေလးထိုးေပးရံုနဲ႔ ပညာေရးျပန္လည္ထူေထာင္မႈအေတာ္အတန္လုပ္ႏိုင္ခဲ့ျပီလို႔ ေျပာလို႔ မရပါဘူး၊

အနီးဆံုး ၂၀၀၄ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ၂၆ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ဆူနာမီငလ်င္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခံခဲ့ရတဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ။ အင္ဒုိနီးရွား။ သီရိလကၤာ။ အိႏိၵယေတြမွာ ကယ္ဆယ္ေရးနဲျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကို ဘယ္လို လုပ္ခဲ့ၾကလဲဆိုတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳေတြ ရွိျပီးသားပါ၊ ဒါေၾကာင့္ ခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာထိ ဘယ္လို ကူညီပံ့ပိုးႏိုင္သလဲၹ ကူညီလို႔မရတဲ့အေျခအေနေတြ ဘယ္ေလာက္ထိရွိသလဲဆိုတာေတြကို အဲဒီ ပူးေပါင္းကူညီေနတဲ့ ကုလသမဂၢနဲ႔ အာဆီယံတို႔က ေသေသခ်ာခ်ာ ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းဖို႔ လိုပါတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ပညာေရးဟာ စာေရးဆရာႀကီး Bertrand Russell ေျပာသလို ကမာၻကို ဖြင့္လွစ္မယ့္ေသာ့တေခ်ာင္းျဖစ္တာမို႔ ခုလို အဘက္ဘက္က ယိုယြင္းပ်က္စီးေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အနာဂတ္ကမာၻအတြက္ဆိုရင္ေတာ့ ထိေရာက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ပညာေရးကို ထူေထာင္ႏိုင္ဖို႔ ပိုျပီး အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္၊

မုန္တိုင္းသင့္ကာလေတြမွာ ခုခ်ိန္ထိ အေရအတြက္ ေထာင္ခ်ီတဲ့ ကေလးေတြဟာ ပညာေရးနဲ႔ အလွမ္းေ၀းေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒီအျပင္ ၁၉၈၈ေနာက္ပိုင္းကတည္းကေန ခုခ်ိန္ထိေအာင္ပဲ အားနည္းညံ့ဖ်င္းလွတဲ့ ပညာေရး စနစ္ထဲမွာ ကေလးေတြ လူငယ္ေတြဟာ သိန္းနဲ႔ေသာင္းနဲ႔ ခ်ီျပီး စစ္မွန္ထိေရာက္တဲ့ ပညာေရးကို မရၾကဘဲ ရွိေနပါတယ္၊ ဒါဟာ ေနာင္လာမယ့္ မေ၀းေတာ့တဲ့အနာဂတ္ကာလမွာ ပညာမဲ့အာဏာရွင္ေတြရဲ႕အုပ္စိုးမႈ ယႏၲယားကို ခိုင္ျမဲေစမယ့္အေၾကာင္းတရားပဲျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ပညာေရးက႑ကို တကယ္ ထိေရာက္ ေကာင္းမြန္ေအာင္။ အနည္းဆံုး ကေလးေတြကို စစ္မွန္တဲ့ ပညာ ဗဟုသုတ ေပးႏိုင္ေအာင္ မိဘဆရာအပါအ၀င္ လူတိုင္း လူတိုင္းက တာ၀န္ယူႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ၾက ရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂၉။၆။၂၀၀၈)

နာဂစ္အလြန္ ပညာေရးျပႆနာ(၄)

ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ ၂၀၀၇-၂၀၀၈ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔ကေန ႏိုင္ငံျခား၀င္ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂ ဒႆမ ၅၉၄ ဘီလီယံ ရခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီအျပင္ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရး၊ ေက်ာက္မ်က္ တူးေဖာ္ေရးနဲ႔ သစ္ေတာထြက္ပစၥည္း၊ ေရထြက္ပစၥည္း ေရာင္းခ်ရာကေနလည္း ဒီ ၂၀၀၇-၂၀၀၈ မွာ ၀င္ေငြ အမ်ားဆံုး ရခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ တိုင္းျပည္ရဲ့ ၀င္ေငြ ျဖစ္တာမို႔ ျပည္သူလူထုရဲ့ ၀င္ေငြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာကေတာ့ ျမန္မာျပည္သူလူထု အမ်ားစုႀကီးဟာ အေျခအေနတိုင္းမွာ ဆင္းရဲခ်ိဳ႕တဲ့မႈကို ခံစားေနၾကရပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရး နယ္ပယ္ေတြမွာ အဘက္ဘက္က ယိုယြင္း က်ဆင္းေနရတာရဲ့ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းက ႏုိင္ငံ သံယံဇာတ ဆင္းရဲမႈေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ အာဏာပုိင္ေတြရဲ့ လ်စ္လ်ဴရႈမႈေၾကာင့္သာျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ထင္ရွားေစတဲ့ သက္ေသတခု ပါပဲ။
အထူးသျဖင့္ေတာ့ စစ္အစိုးရက ျပည္သူလူထုကို လ်စ္လ်ဴရႈထားတာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေျပာရရင္ နာဂစ္မုန္တိုင္းရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲေဘးဒုကၡေတြကို ခုထိတိုင္ အလူးအလဲခံေနရတဲ့ ျပည္သူလူထုႀကီးဟာလည္း ထင္ရွားတဲ့ သက္ေသပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ ပိုဆိုးတာကေတာ့ အဲဒီေဒသႀကီးမွာ ေနထိုင္တဲ့ လယ္လုပ္ငန္းကြ်မ္းက်င္သူေတြ။ ေရလုပ္ငန္း ကြ်မ္းက်င္သူေတြ ဆံုးပါးသြားၾကရတဲ့အျပင္ အင္မတန္အေရးႀကီးတဲ့ လုပ္ငန္းျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးကို တာ၀န္ရွိတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြက တာ၀န္မယူတဲ့အတြက္ အဲဒီလုပ္ငန္းေတြကို ျပန္မလုပ္ ႏိုင္ေသးတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒါရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးကေတာ့ အဲဒီေဒသမွာ အသက္ရွင္ က်န္ရစ္သူေတြဟာ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ၀င္ေငြမရွိတာေၾကာင့္ စိတ္ဓါတ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြ။ မိသားစုဘ၀ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြကို မလုပ္ႏိုင္ၾကေတာ့တာပါပဲ၊ အဲဒီဆိုးက်ိဳးေတြဟာ ကေလးငယ္ေတြ အေပၚ တိုက္ရိုက္သက္ေရာက္ပါတယ္၊

နာဂစ္ မုန္တိုင္းဒဏ္ ခံခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြခမ်ာ ကေလးသဘာ၀အရ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ကုန္လြန္ရမယ့္ အခ်ိန္မွာ သဘာ၀ေဘးဆိုးႀကီးကို ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့အျပင္ ေၾကာက္လန္႔ စရာ အျဖစ္ဆိုး နဲ႔အတူ အငတ္ေဘးကိုပါ ရင္ဆိုင္ေန ၾက ရတာဟာ သိပ္စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒီလို အထူးဂရုစိုက္ရမယ့္ အေျခအေနမိ်ဳးမွာမွ သူတို႔ကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မယ့္ မိဘေဆြမ်ိဳးေတြကပါ အတိဒုကၡေရာက္ေနရတဲ့အခါ ကေလးေတြဟာ အားကိုးရာမဲ့တဲ့ ခံစားခ်က္ကိုပါ ထပ္ဆင့္ ခံစားၾကရပါတယ္၊ စိတ္ပညာရွင္အမ်ားစုရဲ့ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြအရေျပာရင္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခံစားခဲ့ရတဲ့ အျပင္ မိစံဖစံုလည္း မရွိေတာ့တဲ့ ကေလးေတြကို နားလည္တတ္ကြ်မ္းတဲ့ စိတ္ပညာရွင္ ေတြနဲ႔ အထူးဂရုတစိုက္ ၾကပ္မတ္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႕ လိုပါတယ္၊

ကေလးေတြဟာ မိစံု ဘစံုနဲ႕ ႀကီးျပင္းရျပီး အစာေရစာ ၀လင္ေအာင္ စားေသာက္ရတဲ့အျပင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ လံုလံုျခံဳျခံဳနဲ႔ ေနထိုင္ရဖို႔ လိုပါတယ္၊ ဒါမွပဲ စိတ္က်န္းမာျပီး ခြန္အားျပည့္၀တဲ့ လူတေယာက္အျဖစ္ ႀကီးျပင္း အရြယ္ေရာက္ႏိုင္မွာပါ၊ ကေလးေတြဟာ ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံရဲ့ အနာဂတ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊ ကေလးေတြ ငယ္ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္ တဲ့ ဘ၀မ်ိဳးကို ျဖတ္သန္းရခဲ့မွပဲ ေအာင္ျမင္တဲ့အနာဂတ္ရဖို႔ဆိုတာကို စိတ္ခ်ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ခု မုန္တိုင္းျပီး ေနာက္ပိုင္းကာလေတြမွာေတာ့ ကေလးတသန္းေက်ာ္ရဲ့ ေက်ာင္းေတြ ဆံုးရံႈး သြားခဲ့ရပါတယ္၊ မိဘမဲ့ကေလး။ မိစံုဘစံုမရွိေတာ့တဲ့ကေလး သိန္းဂဏန္း ေသာင္းဂဏန္း ရွိသြားပါတယ္၊ အဲဒီျပႆနာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အနာဂတ္အတြက္ သိပ္စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အလားအလာႀကီးတခုပါပဲ၊

စိတ္ပညာရွင္အမ်ားစုရဲ့ ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္ေတြအရေတာ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ခံခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြဟာ ပံုမွန္ထက္ပိုျပီး စိုးရိမ္စိတ္။ ေၾကာက္စိတ္။ ၀မ္းနည္းစိတ္။ ရန္လိုစိတ္။ ငတ္မြတ္ေတာင့္တစိတ္။ အလိုမက်စိတ္။ မိဘေဆြမ်ိဳးဆရာသမားေတြအေပၚ အားကိုး ခင္တြယ္လိုစိတ္ေတြ ျပင္းပ်တယ္လို႔ဆိုပါတယ္၊ အဲဒီအျပင္ သူတို႔ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ ေဘးဆိုးနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းတဲ့ အသံေတြကို နဂိုအေျခေနတုန္းကထက္ပိုျပီး ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႕ ေနတတ္ ၾကပါတယ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံက မုန္တိုင္းဒဏ္ခံခဲ့ရတဲ့ကေလးေတြဆိုရင္ ေလသံ မိုးသံ လိႈင္းသံ ေရသံ ဆူညံသံေတြကို အလြန္အမင္း ေၾကာက္ရြံ႕ေနႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လည္း အဲလို ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾကတယ္လို႕ မ်က္ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသူေတြက ေျပာပါတယ္၊ အဲဒီလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ကေလးေတြအတြက္ ျပီးျပည့္စံုလံုျခံဳတဲ့ စာသင္ခန္းေတြအျပင္ စနစ္တက်ေလ့က်င့္ထားတဲ့ ဆရာဆရာမေတြ... ဗဟုသုတရွိတဲ့ မိဘ။ လူႀကီးသူမေတြနဲ႔ သဘာ၀ေဘး ကယ္ဆယ္ကူမေရး ကြ်မ္းက်င္သူေတြက ကေလးေတြ အနားမွာ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနဖို႔ အထူးလိုအပ္ပါတယ္၊

ျမန္မာႏိုင္ငံက ေလေဘးဒုကၡသည္ကေလးေတြ ေက်ာင္းေနႏိုင္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ားရံပံုေငြအဖြဲ႔ UNICEF က စစ္အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းျပီး ကူညီ ေဆာင္ရြက္ ေပးေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္၊ ေက်ာင္းအေဆာက္အဦးနဲ႔ စာအုပ္စာတမ္းေတြ ပံ့ပိုးေပး ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္၊ UNICEF ရဲ့ ႏိုင္ငံတကာပညာေရးဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ ျဖစ္တဲ့ မစၥတာကရင္ရိုက္ က ကေလးေတြအေနနဲ႔ ပံုမွန္ဘ၀ကို ျပန္လည္ ဦးတည္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ပညာေရးက သိပ္အေရးႀကီးတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္၊ ဒီေနရာမွာ ကေလးေတြအတြက္ ထိေရာက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ပညာေရးမ်ိဳးကို အမွန္တကယ္ ေပးႏိုင္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကိုလည္း ကူညီပ့ံပိုးေနတဲ့သူေတြက ဂရုစိုက္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာက ေပးတဲ့အကူအညီေတြကိုရဖို႔ ခဏသာ ဗန္းျပကူညီေပးျပီး ေနာက္ကြယ္မွာ လူထုဆီက မတရားေခါင္းပံုျဖတ္ေနတဲ့ စစ္အစုိးရနဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တဲ့ အကူအညီမ်ိဳးက အမွန္တကယ္ ထိေရာက္မႈရွိရဲ့လားဆိုတာကိုပါ ဆန္းစစ္ေနဖို႕ လိုပါတယ္၊

ခုဆိုရင္ မုန္တိုင္းသင့္ေဒသေတြက ကေလးအမ်ားစုဟာ အမိုးအကာမဲ့တဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ ေလဒဏ္ မိုးဒဏ္ ေနပူဒဏ္ကို ခံျပီး ပညာသင္ေနၾကရပါတယ္၊ အဲဒီအျပင္ အစာေရစာ ၀လင္ေအာင္ မစားၾကရ။ ေႏြးေထြးတဲ့ မိသားစုဘ၀ကိုလည္း မခံစားၾကရ။ ေအးခ်မ္းလံုျခံဳတဲ့ ကေလးဘ၀ကိုလည္း မရၾကရဘဲ ရွိေနၾကပါတယ္၊ စာသင္ခန္းထဲမွာ သင္ၾကားေပး ေနတဲ့ ဆရာဆရာမေတြဟာလည္း သူတို႔ရဲ့ တပည့္ကေလးေတြနဲ႔ ထပ္တူ ပူေလာင္ ေသာကေတြ။ ဆင္းရဲဒုကၡေတြကို ခံစားေနၾကရပါတယ္၊ အဲဒီအျပင္ ဆရာဆရာမေတြဟာ စိတ္ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရေနၾကတဲ့ ကေလးေတြကို စနစ္တက် သြန္သင္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႔။ သင္ခန္းစာေတြကို လိုအပ္သလို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေပးဖို႔။ ကေလးေတြအတြက္ တကယ္ လိုအပ္တဲ့ အတန္းတြင္း စုေပါင္း လႈပ္ရွားမႈ ေတြ စီစစ္ေပးဖို႔ဆိုတာေတြမွာ အမ်ားႀကီး အခက္အခဲ ၾကံဳၾကရပါတယ္၊

အထူးသျဖင့္ ပံုမွန္အေျခေနမဟုတ္တဲ့ ကေလးေတြဆီက တုံ႔ျပန္မႈေတြ။ ေမးလာမယ့္ ေမးခြန္းေတြကို ရင္ဆိုင္ရာမွာ အခက္အခဲေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္၊ ပိုျပီး စိုးရိမ္ပူပန္စရာ ေကာင္းတာက ကေလးေတြဆီကို ေရာက္လာႏိုင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ။ လူကုန္ကူး ခံရႏိုင္တဲ့ျပႆနာေတြ။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေႏွာက္အယွက္ ခံရမႈေတြကိုပါ ဆရာဆရာမေတြကသာ တာ၀န္ယူကာကြယ္ေပးၾကရမွာမို႔လို႔ ကိုယ္တိုင္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ ခံထားရျပီး အစိုးရရဲ့ ကူညီပံ့ပိုးမႈကို လံုး၀မရၾကတဲ့ ဆရာဆရာမေတြအဖို႔ စိတ္ဖိစီးေလးလံမႈကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒီေတာ့ UNICEF အေနနဲ႔ ေက်ာင္းေတြ ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ေရးအတြက္ စစ္အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းျပီး ကူညီပံ့ပိုးေနရာမွာ အဲဒီ တကယ့္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကိုေရာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရဲ့လား ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ေရာ ရေနရဲ့လား ဆိုတာေတြဟာ ခုခ်ိန္မွာ အေရးတႀကီး ေမးရမယ့္ ေမးခြန္းေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္ ။

(၁၆။၆။၂၀၀၈)

နာဂစ္အလြန္ ပညာေရးျပႆနာ(၃)

မုန္တိုင္းေဘးဒဏ္ကို ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ခံခဲ့ရတဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္းက ကေလးေတြခမ်ာ ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းမတက္ ၾကရတဲ့အတြက္ စိတ္ထိခိုက္ ခံစားေနၾကရတယ္လို႔ သိရပါတယ္၊ ဒီေနရာမွာ အေရးႀကီး တာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက သဘာ၀ေဘးဒဏ္အျပီးမွာ ကေလးအမ်ားစုဟာ ေသာက္ေရကိုေတာင္ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္း ၀၀လင္လင္ မေသာက္ရတာ။ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာ။ ေရာဂါအနာတရေတြကို ေဆး၀ါးဂရုတစိုက္ အကုသ မခံရတာေတြနဲ႔ အတူ မိဘမဲ့သြားတာ။ မိစံုဘစံု မရွိတာေတြကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာမို႔လို႔ အဲဒီ ကေလးေတြရဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္က ပံုမွန္ကေလးေတြနဲ႔ မတူႏိုင္ဘဲ အားနည္းေနမယ့္အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္၊

သဘာ၀ေဘးဒဏ္အျပီး ကေလးေတြၾကံဳရတတ္တဲ့ စိတ္ေ၀ဒနာနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု။ လူ၀ီစီယားနားျပည္နယ္မွာ ကက္ထရီနာမုန္တိုင္းတိုက္ျပီးေနာက္ပိုင္းမွာ နယူးေအာ္လင္းမွာရွိတဲ့ အိုခ်က္စနာ ေဆးကုသေရးအဖြဲ႔ရဲ့ ကေလးအထူးကုဆရာ၀န္ ေဒါက္တာမိုက္ကယ္၀က္ဆာမန္ ေျပာခဲ့တာကို ျပန္ေျပာျပ ခ်င္ပါတယ္၊ သူက သဘာ၀ေဘးဒဏ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြဆီမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈ က သိပ္ႀကီးမားပါတယ္။ ကေလးေတြက သူတို႔ ပတ္၀န္းက်င္ဟာ သိပ္ေျပာင္းလဲမႈမရွိဘူးလို႔ နားလည္ထားခဲ့ၾက ရာကေန ရုတ္တရက္ အျဖစ္ဆိုးႀကီးကို ၾကံဳလိုက္ရတာမ်ိဳးပါ။ ဒါဟာ သူတို႔နားလည္လက္ခံထားတဲ့ ကမာၻႀကီး ပ်က္သြားတာပါပဲ လို႔ ေျပာပါတယ္၊

တကယ္ေတာ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္အျပီးမွာ ေက်ာင္းေနအရြယ္ ကေလးေတြအတြက္ အေရးတႀကီးလိုအပ္တာက ပံုမွန္ေက်ာင္းျပန္တက္ႏိုင္ေရးပါပဲ၊ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဆူနာမီ ေဘးသင့္ျပီးေနာက္မွာ ကေလးေတြ စုစုေ၀းေ၀း ဆံုႏိုင္ဖို႔အတြက္ တဲႀကီးေတြထိုးျပီး ကစားစရာေတြ။ ကာတြန္း ပံုျပင္လို စိတ္၀င္စားစရာစာအုပ္ေတြ ျဖည့္ဆည္း ေပးထားခဲ့ပါတယ္၊ အဲဒါမွပဲ ကေလးေတြဟာ သူတို႔ၾကံဳခဲ့ရတဲ့ ထိတ္လန္႔ တုန္လႈပ္စရာ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ ေက်ာ္လႊားသြားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္၊

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက သဘာ၀ေဘးဒဏ္ထိေဒသေတြအတြက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြ လုပ္ေပးေန တဲ့ Federal Emergency Management Agency (FEMA)က သူတို႔ရဲ႔ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွာ သဘာ၀ေဘးဒဏ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြအတြက္ စာသင္ခန္းေတြ ျပန္ထူေထာင္တဲ့အခါမွာ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္ေတြကို အေသးစိတ္ေဖာ္ျပထားပါတယ္၊ အဲဒီထဲက လတ္တေလာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ အေျခအေနနဲ႔ သင့္ေတာ္မယ့္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္၊

မုန္တိုင္းထိခဲ့ဖူးတဲ့ ေဒသေတြမွာ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ စာသင္ခန္းေတြကို ျပန္တည္ေဆာက္တဲ့ ေနရာမွာ သဘာ၀အႏၲရာယ္အမ်ိဳးအစားကို လိုက္ျပီး အေရးေပၚထြက္ေပါက္ေတြ ထည့္သြင္းစီစဥ္ တည္ေဆာက္ ရပါမယ္၊ ေဒသအလိုက္ က်ေရာက္ႏိုင္တဲ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္အမ်ိဳးအစားအလိုက္ လိုအပ္တဲ့ ကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္း ကိရိယာေတြၹ ဥပမာေပးရရင္ သက္ကယ္ေဘာကြင္းလို ေအာက္ဆီဂ်င္ဗူးလို မီးသတ္ေဆးဗူးလို ပစၥည္းေတြကို ေက်ာင္းသားဦးေရနဲ႔ကိုက္ေအာင္ အသင့္ စီစဥ္ထားေပးရပါမယ္၊ အဲဒီအျပင္ အႏၱရာယ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္မွာ စိတ္ကို တည္ျငိမ္ေအာင္ထားျပီး အေရးေပၚထြက္ေပါက္ေတြကို အသံုးျပဳဖို႕ အႏၱရာယ္ ကင္းရာဆီကို ဘယ္လိုေျပးမလဲ ဆိုတာမ်ိဳးေတြကို ေက်ာင္းေတြက တာ၀န္ယူျပီး လက္ေတြ႔ သင္ၾကားေလ့က်င့္ ေပးထားရပါမယ္၊ အဲဒီအျပင္ ေရထဲမွာ ေပါေလာေပၚျပီး အၾကာႀကီးေနႏိုင္ေအာင္ ေလ့က်င့္ ေပးတာမ်ိဳးေတြ.. ေရကူးကြ်မ္းက်င္ေအာင္ သင္ၾကားေပးတာေတြ... ေဘးအႏၱရာယ္ က်ေရာက္ခ်ိန္မွာ အတန္းသားအခ်င္းခ်င္း တတ္ႏိုင္သေလာက္ ကူညီကယ္ဆယ္ တတ္ေအာင္ သင္ၾကားေလ့က်င့္ေပးတာမ်ိဳးေတြကို ေက်ာင္းသင္ရိုးထဲ ထည့္သြင္းေပးထားရပါမယ္၊

အဲဒီအျပင္ ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဆရာဆရာမေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေတြ အတူတူ အေတြ႔အၾကံဳေတြ ဖလွယ္တာ။ ေဆြးေႏြးေျဖရွင္းတာ ေတြ လုပ္ရပါမယ္၊ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကေလးအထူးကုဆရာ၀န္ ေဒါက္တာ မိုက္ကယ္ ၀က္ဆန္မာေျပာခဲ့တဲ့့ ကေလးေတြမခံစားႏိုင္တဲ့ သတင္းမ်ိဳးကို ကေလးေတြနဲ႔ မထိေတြ႔ေအာင္ ဂရုစိုက္သင့္တယ္။ ၁၂ႏွစ္အရြယ္ကေလးတေယာက္ ခံစားနားလည္ နိုင္တာကို ၆ႏွစ္သားကေလးက မခံစားႏိုင္ဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုလည္း ထည့္စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္၊ အဲဒီအျပင္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္က်ေရာက္ျပီးကာစအခ်ိန္ဆိုရင္ေတာ့ ကေလးေတြမွာ ေက်ာင္းေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈ မရွိရေလ ေအာင္ ပံုမွန္ ပညာေရးဆိုင္ရာ သင္ရိုးေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကို ေလွ်ာ့့ခ်ပစ္သင့္ပါတယ္၊ သူက ကေလးေတြကို ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကေလးေတြ နားလည္ႏိုင္သေလာက္ အတိုင္းအတာထိပဲ ေျပာဖို႔.. စိတ္အားရွိစရာေတြကို ထည့္ေျပာဖို႔ေတြ လိုတယ္လို႔လည္း သတိေပးခဲ့ပါတယ္၊

သဘာ၀ေဘးဒဏ္နဲ႑ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြဟာ စိတ္ေနသဘာ၀ေတြ ခံစားခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္တယ္လို႔ FEMA website မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္၊ ကေလးေတြဟာ စကားလံုး၀ မေျပာေတာ့ ဘဲ တသီးတျခားႀကီး ေနေနတာ။ စိတ္တို စိတ္ဆိုးလြယ္တာ။ လိုအပ္တာထက္ပိုျပီး ပတ္၀န္းက်င္အေပၚ တာ၀န္ ယူခ်င္တာ။ လူအမ်ားရဲ့ အာရံုစူးစိုက္မႈခံရေအာင္ လြန္လြန္ကဲကဲ ႀကိဳးပမ္းတာ။ သနားၾကင္နာစိတ္ေတြ ကင္းမဲ့သြားတာ။ ကိုယ့္ ကိုယ္ႏႈတ္အမူအယာကို မထိန္းသိမ္းႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ လႈပ္ရွားတက္ၾကြလြန္းတာေတြ ျဖစ္သြားတတ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္၊ အဲဒီလိုကေလးေတြကို စနစ္တက် ပညာသင္ေပးႏိုင္ဖို႑အတြက္ ဆရာဆရာမ ေတြဟာလည္း သဘာ၀ေဘးဆိုင္ရာ အသိပညာေတြနဲ႔ အဲဒီအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ လိုအပ္တဲ့ ကေလးစိတ္ပညာေတြကို သိေအာင္ ေလ့လာထားဖို႔ လိုပါတယ္၊ အဲဒီအတြက္ FEMA က online education လုပ္ေပးထားပါတယ္၊

ကေလးေတြဟာ စိတ္အလိုမျပည့္မႈကေန လြတ္ေျမာက္ေနဖို႔ (Freedom from wants).. အေၾကာက္တရားေတြ ကေန လြတ္ေျမာက္ေနဖို႔ (Freedom from fear) ေတြလိုပါတယ္၊ အဲလို စိတ္ဖိစီးမႈေတြကေန လြတ္ေျမာက္ ေနမွပဲ ကိုယ္ရည္ ကိုယ္ေသြးျပည့္၀တဲ့။ ဥာဏ္အရည္အေသြးျပည့္၀တဲ့ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ ျဖစ္လာမွာပါ၊ ခုလို သဘာ၀ေဘးဆိုးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ထားရတဲ့ကေလးေတြဆိုရင္ အဲလိုစိတ္ဖိစီးမႈမ်ိဳးေတြ ရွိေနတာမို႔ ဆရာဆရာမေတြ အေနနဲ႔ေရာ မိဘေတြအေနနဲ႔ပါ အထူးတလည္ ဂရုစိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္၊ ဆရာဆရာမေတြဟာ ကေလးေတြကို ပံုမွန္ေနသားတက်ျပန္ျဖစ္လာေအာင္။ ဘ၀ကို ရင္ဆိုင္တတ္လာေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားထားရတဲ့ ကေလးေတြကို ျပန္လည္ ျပဳစု ပ်ိဳးေထာင္ဖို႔ဆိုရင္ လူအား ေငြအား ေစတနာအားေတြ အမ်ားႀကီး စိုက္ထုတ္ ႏွစ္ျမွဳတ္ျပီး အခ်ိန္ေပး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုပါတယ္၊

ျမန္မာႏိုင္ငံက ေစတနာကင္းမဲ့တဲ့ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ လက္ေအာက္က ကေလးေတြအတြက္ေတာ့ ေလာေလာဆယ္မွာ UNICEF နဲ႔ Save the children အဖြဲ႔ႀကီးေတြက ေက်ာင္းေပါင္းတစ္ေထာင္ေလာက္ ျပန္ျပီး တည္ေဆာက္ေပးမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရရွည္စီမံကိန္းနဲ႔ ျပန္ထူေထာင္ရမယ့္ ပညာေရး စနစ္ပိုင္းကိုေတာ့ ဆရာဆရာမေတြနဲ႔ မိဘျပည္သူေတြက တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္မွသာ ေအာင္ျမင္မွာ ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးတင္ျပလိုက္ပါတယ္။

၁၀။၆။၀၈၊

နာဂစ္အလြန္ ပညာေရးျပႆနာ(၂)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ အမိန္႔နဲ႔ အေျခခံပညာေက်ာင္းေတြအတြက္ ႏွစ္သစ္တႏွစ္ရဲ႕ ပံုမွန္ ေက်ာင္း ျပန္ဖြင့္ခ်ိန္ျဖစ္တဲ့ ဇြန္လ၂ရက္ေန႔မွာပဲ ဆိုးဆိုး၀ါ၀ါး မုန္တိုင္းသင့္ခဲ့တဲ့ ေဒသတခ်ိဳ႕က လြဲလို႔ ေက်ာင္းေတြကို ျပန္ဖြင့္ခဲ့ပါတယ္၊ က်န္ေနေသးတဲ့ မုန္တိုင္းဒဏ္သင့္ ေဒသေတြမွာလည္း ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္ဖြင့္မယ္လို႕ ေျပာပါတယ္၊ မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခံစားခဲ့ရတဲ့အျပင္ ခုခ်ိန္ထိ ကယ္ဆယ္ ေနရာခ်ထားေရး ကိုေတာင္ မရေသးတဲ့ အဲဒီေဒသေတြမွာ ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္ဖြင့္မယ္ဆိုတဲ့ကိစၥကို သဘာ၀ ေဘး အႏၲရာယ္ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ အေျမာ္အျမင္ ရွိသူေတြကေတာ့ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ေမလ၂ရက္နဲ႔ ၃ရက္ေန႔ေတြမွာ တိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ နာဂစ္ဆိုင္ကလံုးမုန္တိုင္းကို အဆိုး၀ါးဆံုး ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္းရဲ႕ နယ္ပယ္ေဒသေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လူေတြဟာ ေနစရာေ၀းလို႔ စားစရာနဲ႔ ၀တ္စရာ ေလးေလာက္ကိုေတာင္ ျပန္ရွာဖို႔ ျပန္ထူေထာင္ဖို႔ မတတ္ႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနၾကေသးတာပါ၊ ပိုဆိုးတာကေတာ့ လုပ္ငန္းေတြ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ေတြနဲ႔ အတူ မိသားစု၀င္ေတြကိုပါ အျဖစ္ဆိုးနဲ႔ ဆံုးရႈံးခဲ့သူေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ သူတို႔အမ်ားစုရဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြဟာ ပံုမွန္မရွိႏိုင္ဘဲ Trauma လို႔ေခၚတဲ့ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ စိတ္ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရမႈမ်ိဳး ရွိေနတာပါပဲ၊ ဒီလို စိတ္အနာတရျဖစ္မႈကို အရြယ္ေရာက္သူ လူႀကီးေတြေတာင္ ခံစား ေနၾကရတယ္ဆိုရင္ ကေလးသူငယ္ေတြ အတြက္ကေတာ့ သိပ္ကို စိတ္ပူစရာေကာင္းတဲ့ အေျခေနမ်ိဳးလို႔ ဆိုရမွာပါ၊ ဒါကို စိတ္ပညာရွင္ေတြ။ ဆရာ၀န္ေတြသာမက မုန္တိုင္းသင့္ ေဒသေတြကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် သြားၿပီး ကူညီေနတဲ့အတြက္ ကေလးေတြကို မ်က္ျမင္ ေတြ႕ေနၾကရတဲ့ ေစတနာရွင္ေတြကပါ ပူပန္ ေျပာဆို ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ခုလို သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ိဳး က်ေရာက္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ တာ၀န္ရွိအစိုးရေတြက အခ်ိန္မီ ကူညီ ကယ္ဆယ္ ေစာင့္ေရွာက္ပံပိုးမႈမ်ိဳး ေပးႏိုင္ခဲ့ရင္ေတာင္မွပဲ ခံစားရသူေတြကို စိတ္ သက္သာရာရတဲ့ထိေအာင္ အခ်ိန္ ေသခ်ာ ယူျပီး စနစ္တက် ေဆြးေႏြးကုသမႈေတြ လုပ္ေပးရ တာပါ၊ ခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ အစိုးရပိုင္းက တာ၀န္ယူ ေပးရမွာျဖစ္တဲ့ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့ ရုပ္၀တၳဳပစၥည္း အကူအညီေတြကိုေတာင္မွပဲ မရတာမို႔လို႔ ခံစားရသူ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ အလြန္ကိုမွ ဆိုး၀ါးလာေနပါတယ္၊ အဲဒီလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာပဲ အာဏာပိုင္ေတြက ပညာသင္ၾကားေရးအတြက္ ဘာတခုမွ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးပါဘဲနဲ႔ ေက်ာင္းေတြ အခ်ိန္ကိုက္ ျပန္ဖြင့္မယ္လို႔ပါ ေၾကျငာလိုက္ျပန္ပါျပီ၊ ဒါဟာ သဘာ၀ေဘး အႏၱရာယ္ေၾကာင့္ လူေရာစိတ္ပါ အနာတရ ျဖစ္ေနတဲ့ လူထုကို ပိုျပီး စိတ္ဖိစီးေအာင္ လုပ္လိုက္သလိုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဇြန္လ ၂ရက္ေန႔ ေက်ာင္းေတြ ျပန္အဖြင့္မွာ မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ဧရာ၀တီတိုင္းေလာက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မခံစားရ ဘူးလို႔ဆိုႏိုင္တဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းမွာေတာင္ ဒဂံုျမိဳ႕သစ္ျမိဳ႕နယ္။ ေလးေထာင့္ကန္ျမိဳ႕နယ္ေတြလို ျမိဳ႕စြန္ ရပ္ကြက္ေတြနဲ႔ သန္လ်င္။ ကြမ္းျခံကုန္းလို ေနရာေတြ မွာဆိုရင္ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ဆံုးရႈံးခဲ့ရတဲ့ မိသားစုေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတာပါ၊ အဲဒီ ေနရာ ေတြမွာဆိုရင္ အခုေက်ာင္းဖြင့္ရက္မွာ ကေလးေတြကို ေက်ာင္းမထားႏိုင္ၾက ေတာ့ဘူးလို႔ သိရပါတယ္၊ ေက်ာင္း၀င္စရိတ္ ႀကီးျမင့္တဲ့အျပင္ ေနာက္ဆက္တြဲကုန္က်မယ့္ အ၀တ္အစားဖိုး မုန္႕ဖိုး စာအုပ္ဖိုးေတြ မတတ္ႏိုင္ဘူးလို႕ မိဘေတြက ေျပာၾကပါတယ္၊ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အမိုးေတာင္ မလံုေသးတဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ မိုးရာသီတေလွ်ာက္လံုး ေက်ာင္းတက္ရမယ့္ သားသမီးေတြရဲ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဘးကင္း လံုျခံဳေရးကို စိတ္မခ်ဘူးလို႔ လည္း ေျပာၾကပါတယ္၊

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္မရွိေသးတဲ့ ပံုမွန္အခ်ိန္တုန္းကေတာင္ ေက်ာင္းေတြမွာ ဆရာ မလံုေလာက္။ စာအုပ္စာေရးကိရိယာမလံုေလာက္ဘဲ ေက်ာင္းအေဆာက္အဦးရွိရင္ ေက်ာင္းျဖစ္ျပီလို႔ သတ္မွတ္ ခဲ့တာမ်ိဳးမို႔လို႔ ခုလို သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ က်ေရာက္ျပီး ပညာေရးကို အထူးတလည္ အာရံုစိုက္ ထူေထာင္ရမယ့္အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို တခုမွ မျဖည့္ဆီးဘဲ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္လိုက္တာဟာ ကေလးေတြ အတြက္ေတာ့ အႏၲရာယ္ေတာင္ရွိတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္၊ အႏၲရာယ္ဆိုတာကေတာ့ အမိုးအကာ မေကာင္းတဲ့ေက်ာင္းေတြမွာ ကေလးေတြဟာ မိုးရာသီအတြင္း စာသင္ၾကရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အနည္းဆံုး အဖ်ားအနာ ျဖစ္ႏိုင္တာက စျပီး မိုးေၾကာင့္ေဆြးေျမ့ေနတဲ့ ထုတ္ေတြ တန္းေတြ နံရံေတြ ျပိဳက်ပဲ့က်ျပီး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရႏိုင္တာ။ မီးႀကိဳး အေပါက္အျပဲ ေတြကို နင္းမိ ထိမိရာက ဓါတ္လိုက္တာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တာေတြထိ ၾကံဳၾကရႏိုင္ပါတယ္၊

အဲဒီအျပင္ မုန္တိုင္းေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြအျဖစ္ စီးပြားေရးလူမႈေရးေတြအမ်ားႀကီး ထိခိုက္ထားတဲ့ မိဘ ေတြ။ ဆရာေတြဟာလည္း ကေလးေတြအေပၚ အာရံုစိုက္ႏိုင္မႈ နည္းပါးေနႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ျဖစ္သလို ကေလးေတြ ဟာလည္း ေက်ာင္းအဂါၤရပ္နဲ႔ မညီတဲ့ ၀န္းက်င္မွာ စာသင္ၾကရတဲ့အတြက္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ရွိလာမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာင္းအဂါၤရပ္နဲ႔ ျပည့္စံုစံမီဖို႔လိုတဲ့အျပင္ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ ဆိုးႀကီး နဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ ေတြကို ျဖည့္ဆီးေပးႏိုင္တဲ့ စာသင္ခန္းမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ဖို႔ အထူး လိုအပ္ပါတယ္၊

ဒီေနရာမွာ ဗဟုသုတအျဖစ္ေျပာရရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သဘာ၀ေဘးဒဏ္သင့္ ေဒသေတြအတြက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြကို တာ၀န္ယူ လုပ္ေဆာင္ေပးေနတဲ့ Federal Emergency Management Agency ကေတာ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ထိတဲ့ ေဒသေတြမွာ သဘာ၀ေဘးဒဏ္အမ်ိဳးအစားကို လိုက္ျပီးေတာ့ ကေလးေတြ အတြက္ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ထူေထာင္ေရးမွာ လိုအပ္တာေတြကို သူတို႔ရဲ့ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမွာ ေဖာ္ျပထားပါ တယ္၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဖေလာ္ရီဒါေဒသမွာ ကက္ထရီနာမုန္တိုင္း ၀င္ျပီးတဲ့ေနာက္ ေက်ာင္း ေတြ ျပန္ထူေထာင္တဲ့အခါ ကေလးေတြ စိတ္လက္ေပ်ာ္ရႊင္ေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ရုပ္၀တၳဳ ပစၥည္း ေတြသာမက ေနာက္ဆက္တြဲ လိုအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ ကေလးေတြရဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ သင္ခန္းစာ အသစ္ေတြကိုုပါ စီစစ္ျပီး ထည့္ေပးတာကို ေတြ႕ရပါတယ္၊

အဲဒီအျပင္ က်ေရာက္ႏိုင္တဲ့ မုန္တိုင္း။ ေရလႊမ္းမိုးမႈ။ ငလ်င္စတဲ့ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ အမ်ိဳးအစားကို လိုက္ျပီး တည္ေဆာက္ရမယ့္ ေက်ာင္းဖြဲ႔စည္း တည္ေဆာက္ပံုက စလို႔ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ခံရအျပီး ကေလးေတြ ဆီမွာ ေတြ႕ရတတ္တဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔အတူ ကေလးေတြ သင္ယူသင့္တဲ့ သင္ရိုးေတြ.. သင္ခန္းစာေတြ.. သင္ၾကား နည္းပံုစံေတြကိုပါ ေဖာ္ျပထားပါတယ္၊ အဲဒီအခ်က္အလက္ေတြထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက မုန္တိုင္းသင့္ေဒသမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းေတြရဲ့ လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ အဂါၤရပ္ေတြကို ေနာက္လာမယ့္ အပိုင္းေတြမွာ အေသးစိတ္ ေဆြးေႏြးသြားပါ့မယ္၊

တရုတ္ႏိုင္ငံ စီခြ်မ္းေဒသမွာေတာ့ အစိုးရက အဂတိလိုက္စားျပီး ေက်ာင္းေတြကို ခိုင္ေအာင္ မေဆာက္တဲ့ အတြက္ ငလ်င္လႈပ္ခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းေတြျပိဳက်ျပီး သူတို႔ကေလးေတြ အသက္ဆံုး ရတယ္ဆိုျပီးေတာ့ ကေလးမိဘ ေတြက အာဏာပိုင္ေတြကို ေသြးေၾကြး ဆပ္ရမယ္လို႔ ေရးထားတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ေတြကိုင္ျပီး စုရံုးဆႏၵျပ ေနၾကပါတယ္၊ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အမိုးအကာေတာင္ မလံုေသးတဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ ကေလးေတြကို ဇြတ္အတင္း စာသင္ခိုင္း ေနပါျပီ၊ ဒါဟာ အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ မလုပ္သင့္ မလုပ္ထိုက္တဲ့ အျပစ္ႀကီးတခုကို က်ဴးလြန္ေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

၃။၆။၂၀၀၈၊

နာဂစ္အလြန္ ပညာေရးျပႆနာ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သဘာ၀မုန္တိုင္းေဘးဒဏ္ကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ စိတ္ေသာကေရာက္ ေနရတဲ့ ျပည္သူလူထု ေရာ… မုန္တိုင္းကလြတ္ေပမဲ့ မတရားဆႏၿခံယူပြဲေၾကာင့္ စိတ္ဒုကၡ ေရာက္ခဲ့ရတဲ့ ျပည္သူေတြေရာ… ဆက္ျပီးရင္ဆိုင္ရမွာကေတာ့ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ က်ေရာက္လာ မယ့္ ေဘးအႏၱရာယ္ေတြကို ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းၾကမလဲဆိုတဲ့ ျပႆနာပါပဲ၊ ဒီေနရာမွာ က်မနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ ပညာေရးက႑ကို ေျပာမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပည္သူလူထုဟာ အရင္ကတည္းက စား၀တ္ေနေရးက်ပ္တည္းမႈေၾကာင့္ ကေလးေတြရဲ႔ ပညာေရးကို ေနာက္ပို႔ထားရတာပါ၊ ခုေတာ့ မုန္တိုင္းက ၀င္ေမႊလိုက္တဲ့ ေဒသေတြမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ေတာင္ပံုယာပံုျဖစ္သြားတာမို႔ အဲဒီက ကေလးေတြရဲ႕ ပညာေရးကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို အေျခေန ဆိုးသြားဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

ေနဖို႔ စားဖို႔ေတာင္ မရွိေတာ့တဲ့အခါ ပညာေရးရဲ႕ အခန္းက႑က ေနာက္ေရာက္သြားတာ အဆန္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး၊ အဲဒီမုန္တိုင္းေဘးသင့္ေဒသေတြမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ကုလသမဂလူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းညွိႏိႈင္းေရးရံုး UNOCHA ရဲ႔ ေမလ၁၃ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာအရ မူလတန္းေက်ာင္း ၂၄၀၀ေလာက္ ပ်က္စီးသြားခဲ့ျပီး ကေလးေပါင္း ၃သိန္း၆ေသာင္းေလာက္ ပညာေရးထိခိုက္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္း ထားပါတယ္၊ တကယ္လည္း အဲဒီမုန္တိုင္းသင့္ေဒသေတြမွာ လာမယ့္ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ပညာသင္ႏွစ္ ေက်ာင္း ဖြင့္ခ်ိန္အမီ ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္တည္ေထာင္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ပါဘူး၊ အဲဒီေက်ာင္းေတြနဲ႔အတူ ဆရာဆရာမေတြဟာလည္း ေသေၾက ေပ်ာက္ဆံုးသြားၾကတာ ရွိသလို အဲဒီဆရာဆရာမေတြရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြပါ မုန္တိုင္းေဘးထိခဲ့တယ္ဆိုရင္ အဲဒီ ဆရာဆရာမေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြကို ျပန္လည္ထူေထာင္ ဖို႔လည္း အခ်ိန္ယူရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ေသခ်ာေလ့က်င့္ထားတဲ့ လုပ္အားေပး ဆရာ ဆရာမ ေတြကို အသံုးျပဳႏိုင္မွပဲ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

UNICEF အဖြဲ႔ၾကီးရဲ႕ ေဒသဆိုင္ရာ ပညာေရးအၾကံေပး Cliff Meyers ကေတာ့ ကေလးေတြဟာ သိပ္ၾကီးမားတဲ့ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔မႈနဲ႔ ပူေဆြးေသာကေတြကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾက ရတာမို႔လို႔ စိတ္ဒဏ္ရာေတြ ရေနၾကပါတယ္။ ကေလးေတြကို နဂို အေျခအေန ေရာက္ေအာင္ ေသခ်ာ ျပဳစုေဖးမဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းေတြက လုပ္ေပးႏိုင္တာမို႔ ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္ဖြင့္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီဖို႔ အမွန္တကယ္ လိုအပ္တယ္.. လို႔ ေျပာပါတယ္၊ အဲသလိုပဲ ဘန္ေကာက္မွာ ရံုးထိုင္တဲ့ UNICEF က Richard Bridle ကလည္း ကေလးေတြအတြက္ ပံုမွန္ကေလးဘ၀ ကို ျပန္ရျပီး ၾကီးျပင္းသြားေစဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းေတြကသာ အေကာင္းဆံုး ေနရာျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။၊

တကယ္ေတာ့ မုန္တိုင္းသင့္ကေလးေတြရဲ႔ ဘ၀ေတြျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ အပူတျပင္းလိုအပ္ေနတဲ့ အဆင့္မီေက်ာင္းမ်ိဳးေတြ အျမန္ဆံုးျပန္ထူေထာင္ဖို႑ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ျပည္သူလူထုက ဆင္းရဲျပီး အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရက ပညာေရးကို ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၁ရာခိုင္ႏႈန္းသာသံုးတဲ့ တိုင္းျပည္မ်ိဳးမွာေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္လွပါဘူး၊ အထူးသျဖင့္ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ထိသူေတြရဲ႕ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ အေရးတၾကီးလိုအပ္တဲ့ အစားအေသာက္ ေဆး၀ါး အမိုးအကာ စတာေတြကိုေတာင္ ခုထိ လူထုလက္ထဲေရာက္ ေအာင္ မေပးတဲ့ အစုိးရမ်ိဳးရဲ႔ လက္ထဲမွာမို႔ ပိုျပီးေတာ့ေတာင္ မျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္၊ သူတို႔ရဲ႔ ထံုးစံအတိုင္း ကမၻာကို လိမ္ညာဖို႔ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ေက်ာင္းေတြ ဖြင့္တယ္ဆိုရင္လည္း အဲဒီေက်ာင္းေတြဟာ ေက်ာင္းအဂါၤရပ္နဲ႔ လံုးလံုး မညီတဲ့ ေက်ာင္းေတြသာ ျဖစ္မွာပါ။

ျမန္မာျပည္အတြင္းမွာ ကေလးပညာေရး။ က်န္းမာေရးေတြအတြက္ နဂိုတည္းက ၀င္ျပီးကူ လက္စရွိတဲ့ Save the Children နဲ႔ UNICEFတို႔ကေတာ့ မုန္တိုင္းသင့္ကေလးေတြရဲ႔ ပညာေရးအတြက္ အတတ္ႏိုင္ဆံုးကူမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ တားဆီးပိတ္ပင္မႈ၊ ကန္႔သတ္မႈေတြနဲ႔ ၾကားျဖတ္အလြဲသံုးစားလုပ္မႈ ေတြရဲ႕ေအာက္မွာ ဘယ္ေလာက္ ထိေရာက္ေအာင္ ကူႏိုင္မလဲဆိုတာကေတာ့ ခုခ်ိန္မွာ ၾကီးမားတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ တရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအျပင္ UNICEF ရဲ႕ အၾကီးအကဲတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Anne-Claire Dufay ကလည္း ကေလးေတြသာ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ ေနစရာအိပ္စရာ မရႏိုင္ဘူးဆိုရင္ မိဘမဲ့ကေလးေတြ ဆင္းရဲငတ္မြတ္ေနတဲ့ ကေလးေတြ အတြက္ မုန္တိုင္းေဘးဒဏ္ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာ ေတြ ျဖစ္တဲ့ လူကုန္ကူးခံရႏိုင္တဲ့ ျပႆနာ။ အဓမၼ လုပ္အားေပး ေစခိုင္းခံရမယ့္ ျပႆနာနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေႏွာက္ယွက္အဖ်က္ဆီးခံရတတ္တဲ့ ျပႆနာေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္လို႔ သတိေပးထားပါတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ ေယာက်ာ္းေလးေတြဟာ စစ္သားစုေဆာင္းေရးက အဓမၼေခၚေဆာင္တာမ်ိဳးကိုလည္း ခံရႏိုင္ပါေသးတယ္၊ တကယ္လို႔ ကေလးေတြကိုသာ စနစ္တက်ရွိတဲ့ စာသင္ခန္းေတြထဲ အျမန္ဆံုး ပို႔ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကေလးေတြဆီမွာ ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္စြမ္းအားေတြ။ စဥ္းစားခုခံႏိုင္စြမ္းေတြ ရွိလာေအာင္ ေလ့က်င့္ ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြကို စာသင္ခန္းေတြထဲ ျပန္ပို႔တဲ့အခါမွာ ကေလးေတြဟာ ကဗ်ာေတြ သီခ်င္းေတြ ဆိုရင္း.. ပန္းခ်ီေတြ ဆြဲရင္း.. သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ အတူတူကစားရင္း။ စိတ္၀င္စားစရာ သင္ခန္းစာေတြ ေလ့လာသင္ယူရင္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ႔ စိတ္ဆင္းရဲစရာေကာင္းလွတဲ့ မုန္တိုင္း ကာလကို ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ျဖစ္သြားေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္၊ အဲဒီအတြက္ စနစ္တက် ေလ့က်င့္ထားျပီး အေတြ႔အၾကံဳရွိတဲ့ ေစတနာရွိတဲ့ ဆရာဆရာမေတြနဲ႔အတူ သင္ၾကားမႈအေထာက္အကူပစၥည္းေတြ လိုအပ္ပါတယ္၊ ၂၀၀၄ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ၂၆ရက္တုန္းက ဆူနာမီငလ်င္ ေဘးေၾကာင့္ ရြာေပါင္း ၄၇ရြာ ပ်က္စီးခဲ့ျပီးေတာ့ လူေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းမွာဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာက လုပ္အားေပး Volunteer ဆရာဆရာမေတြ ေရာက္လာျပီး စာသင္ခန္း ေတြမွာ ကူခဲ့ၾကတာ ခုခ်ိန္ထိေအာင္ပါပဲ၊ အဲဒီအတြက္ ထိုင္းအစိုးရဘက္ကလည္း အမ်ားၾကီး လမ္းဖြင့္ထားျပီး လိုအပ္တာေတြ ကူညီေပးပါတယ္။

ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမွာ ႏိုင္ငံတကာအကူအညီနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ အတူတကြ ပံ့ပိုးကူညီေပးမႈက သိပ္ အေရးပါပါတယ္၊ ျပင္ပက ကၽြမ္းက်င္တဲ့ အကူအညီေတြကို ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႔ အေနအထားနဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ ေတြကို သိတဲ့ အစိုးရတရပ္က ၀ိုင္း၀န္း ျဖည့္စြက္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒီေနရာမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႔ စား၀တ္ေနေရး နဲ႔ က်န္းမာေရး လိုအပ္ခ်က္ေတြအျပင္ ပညာေရးလိုအပ္ခ်က္ကိုပါ တျပိဳင္တည္း ကိုင္တြယ္ ထူေထာင္ရမွာပါ၊ ဒါမွပဲ ႏိုင္ငံအတြက္ လိုအပ္တဲ့ လူ႔စြမ္းအားရင္းျမစ္ေတြကို တပါတည္း ျပဳစု ေမြးျမဴရာေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါမွပဲ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ နာလန္ထူဖို႔မလြယ္တဲ့ ေဒသတခုရဲ႕ အနာဂတ္မွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြနဲ႔ လူတန္းေစ့ဘ၀ေတြအျဖစ္ ေသေသခ်ာခ်ာ ျပန္ျပီး ထူေထာင္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အစိုးရက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေက်ာင္းေတြျပင္ေဆာက္ရမယ္လို႔ အမိန္႔ေပးထားပါတယ္၊ တကယ္ေတာ့ ခုခ်ိန္မွာ အဲဒီလုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုယ္တိုင္ မုန္တိုင္းေနာက္ဆက္တြဲဒုကၡအမ်ိဳဳးမ်ိဳးကို ရင္ဆိုင္ ေနၾကရတာပါ၊ ဒီေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား စိုက္ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္မွာပါလဲ…. ေက်ာင္းတေက်ာင္း မဆိုထားနဲ႔၊ စာသင္ခန္းတခန္းပီသဖို႔ ဘယ္ေလာက္ လုပ္နိုင္မွာပါလဲ… ျပီးေတာ့ လိုအပ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္၀န္ထမ္းေတြကိုေရာ ဘယ္လို ျဖည့္ဆည္းမွာပါလဲ… ဒါဟာလည္း မုန္တိုင္းသင့္ေဒသေတြ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမွာ အဓိကက်တဲ့ ျပႆနာတရပ္ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေဆြးေႏြး တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
(၁၉၊၅၊၀၈)

ပညာေရးနဲ႔ သဘာ၀ေဘး

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ ဧရာ၀တီတိုင္း နဲ႔ ကရင္ျပည္နယ္ မြန္ျပည္နယ္ေတြမွာ ဘယ္တုန္းကမွ ေမ်ာ္လင့္မထားခဲ့တဲ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ကို အဆိုးရြားဆံုး ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတာမို႔ ခုဆိုရင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အတြက္ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေတြ တကိုယ္ရည္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာ ဗဟုသုတေတြ နည္းပါးခဲ့ၾကရတာမို႔ ခုလို အခ်ိန္အခါမ်ိဳးမွာ ပိုျပီး ဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပည္သူလူထုအမ်ားစုဟာ ပညာေရးစနစ္က ဘ၀ရပ္တည္ေရး အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းဖို႔ အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ အာမခံခ်က္မရွိတဲ့အျပင္ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈေတြ ေၾကာင့္ ေက်ာင္းပညာေရးကို ဆံုးခန္းတိုင္ေအာင္ သင္ၾကားခြင့္မရၾကတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပညာေရးဟာ တကယ့္လက္ေတြ႔ဘ၀အတြက္ အသံုး၀င္တဲ့ ပညာရပ္ေတြ ဗဟုသုတေတြ မပါတာေၾကာင့္လည္း ျပည္သူလူထု ဟာ လက္ေတြ႔ဘ၀ထဲမွာ မၾကံဳသင့္တဲ့ အခက္အခဲေတြ.. ျပႆနာေတြ.. အဆံုးရႈံးေတြကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာအေနနဲ႔ေျပာရရင္ ခုရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းျပႆနာမွာ မုန္တိုင္းလာႏိုင္တယ္ ဆိုတာကို ၾကိဳသိေပမဲ့ မုန္တိုင္းက ဘယ္ေလာက္ျပင္းထန္မလဲ.. မုန္တိုင္းကို ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ရမလဲ.. မုန္တိုင္းရဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြအတြက္ ဘာေတြျပင္ဆင္ ထားရမလဲ.. ဆိုတာေတြကို မသိၾကလို႔ ပိုျပီး ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကရတာလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီေနရာမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ကို လိုက္ျပီး ပညာေပးတာေတြ သတိေပး တာေတြလုပ္ရမွာက ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ႔ တာ၀န္ပါ။

တကယ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာေက်ာင္းပညာေရးေတြထဲမွာက သူတို႔ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရာသီသဘာ၀ ပထ၀ီ၀င္ ေရေျမအေနအထားနဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြအလိုက္ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတေတြ၊ သဘာ၀၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတေတြ၊ က်ေရာက္ႏိုင္တဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္အေၾကာင္း ေတြနဲ႔ ကာကြယ္ပံု ရင္ဆိုင္ပံုေတြကို ျပဌာန္းသင္ၾကားေပးထားတာပါ၊ ဥပမာ- ျမစ္နား ေခ်ာင္းနား ပင္လယ္နား နီးေဒသေတြမွာ ေနတဲ့သူေတြအတြက္ က်န္းမာေရးအရလိုအပ္ခ်က္ေတြက ဘာလဲ.. အဲဒီ လိုအပ္ခ်က္အရ ဘယ္လိုအစားအစာေတြကို စားမလဲ.. ဘယ္လိုေနထိုင္မလဲဆိုတာေတြ၊ တကယ္လို႔ ေတာင္တန္းေဒသမွာ ေနတဲ့သူေတြဆိုရင္လည္း အဲဒီ ေတာင္တန္းေဒသ၀န္းက်င္အရ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အတန္းအလိုက္ သင္ခန္းစာေတြအျဖစ္ ျပဌာန္းသင္ၾကား ေပးတာမ်ိဳးပါ။ အဲဒီအျပင္ ကေလးတိုင္းအတြက္ လိုအပ္ခ်က္အျဖစ္ ေရကူးတတ္ေအာင္ သင္ရတာမ်ိဳးေတြ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားအားကစားနည္းတခုခု သင္ရတာမ်ိဳးေတြ၊ အမ်ားဆံုး စားေသာက္ေနရတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ကယ္လိုရီနဲ႔ ဓါတ္သဘာ၀ အေၾကာင္းေတြ၊ အေျခခံ သူနာျပဳစုနည္းသင္ရတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။

တကယ္ေတာ့လည္း ပညာေရးဆိုတာကိုက စာသင္သားေတြ လက္ေတြ႔ဘ၀ထဲမွာ အသံုးခ်ႏိုင္တဲ့ ပညာရပ္မ်ိဳးေတြကိုသာ ေပးရမွာပါ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကမၻာ့အၾကီးဆံုး ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံက ပညာေရးပညာရွင္ K.G. Sai Yi Dain က "ပညာေရးဆိုတာဟာ ဒီမိုကေရစီလူမႈဘ၀အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အရည္အေသြးေတြကို စာသင္သားေတြရႏိုင္ေစဖို႔ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲထားတာပဲ ျဖစ္ရမယ္"လို႔ ေျပာခဲ့တာလည္း ရွိပါတယ္။

ခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ အဲသလို ဘ၀တသက္တာလံုးအတြက္ ရည္ရြယ္တဲ့ ပညာေရးမ်ိဳးမွာ တကယ္အသံုး၀င္ စနစ္က်တဲ့ သင္ခန္းစာေတြ မပါ၀င္ရံုသာ မကေတာ့ပါဘူး။ လက္ရွိ အခ်ိန္အခါမွာ ျပည္သူလူထုအတြက္ တကယ္အေရးတၾကီး လိုအပ္ လာတဲ့ ပညာ ေပးဖို႔ကို ေတာင္ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က တာ၀န္မေက်ခဲ့ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္သူလူထု အမ်ားစုက ပညာဗဟုသုတအရာမွာ အားနည္းၾကတဲ့အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ပညာေပးမႈေတြကို အစိုးရပိုင္းက ေသခ်ာလုပ္ေပးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ နာဂစ္မုန္တိုင္း ၀င္ေရာက္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာကို ၾကိဳတင္သတိေပးခဲ့တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ မိုးေလ၀သနဲ႔ ဇလေဗဒဦးစီးဌာနက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္းမွာက မုန္တိုင္းက အားမၾကီးလွဘဲ မိုးသက္ေလျပင္းက်ျပီး လႈိင္းၾကီးမယ္၊ ေလတိုက္ႏႈန္းက တနာရီမိုင္၄၀-၄၅မိုင္ေလာက္ပဲ ရွိမယ္ဆိုတာ ေလာက္ပဲ ေၾကျငာထားခဲ့တာပါ။

တကယ္ေတာ့ ဒီေနရာမွာ မုန္တိုင္းက ဘယ္ေလာက္အားၾကီးမလဲ..၊ ဘယ္လိုေနရာကို အဓိက ၀င္ေရာက္ႏိုင္သလဲ.. မုန္တိုင္းအမ်ားဆံုး ထိႏိုင္တာ ဘယ္ေဒသလဲ.. မုန္တိုင္းကို ကာကြယ္လို႔ မရႏိုင္တဲ့အတြက္ ေရွာင္ရွားဖို႔ ဘယ္လိုျပင္ဆင္သင့္သလဲ.. မုန္တိုင္းက်ျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ အခက္အခဲျပႆနာေတြက ဘာေတြလဲ.. အဲဒီအခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္လႊားဖို႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ ထားမလဲ.. ဆိုတာေတြကို ျပည္သူလူထုသိေအာင္ အခ်ိန္တိုင္းမွာ ပညာေပးလႈံ႔ေဆာ္ေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေရဒီယို ရုပ္ျမင္သံၾကားေတြအျပင္ နယ္ေျမအလိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္သူအာဏာပိုင္ေတြက အသီးသီး တာ၀န္ယူျပီး အၾကိမ္ၾကိမ္ သတိေပးေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခုေတာ့ ျမန္မာျပည္သူလူထုဟာ မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ဒီအတိုင္းပဲ ေခါင္းငံု႔ခံလိုက္ရသလို ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ မလိုအပ္ဘဲ အေသအေပ်ာက္ မ်ားခဲ့ရတာလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ဧရာ၀တီတိုင္းဟိုင္းၾကီးကၽြန္းလို ပင္လယ္ျပင္နဲ႔ထိစပ္ေနတဲ့အတြက္ ေသခ်ာေပါက္ အႏၱရာယ္ ရွိႏိုင္တဲ့ ေဒသမ်ိဳးေတြမွာဆိုရင္ မုန္တိုင္းမလာခင္ကတည္းက မုန္တိုင္းနဲ႔ ေ၀းႏိုင္တဲ့ ေနရာေဒသေတြဆီ ေရွာင္ေနသင့္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ မုန္တိုင္းထိႏို္င္ေခ်ရွိတဲ့ ေဒသေတြမွာ မုန္တိုင္းအျပီးမွာ ၾကံဳရတတ္တဲ့ ေသာက္သံုးေရနဲ႔ စားေသာက္ကုန္ ျပႆနာအတြက္ ၾကိဳတင္ျပီး စုေဆာင္းထားတာမ်ိဳး လုပ္ရပါမယ္။ အဲဒီအျပင္ လိုအပ္ႏိုင္တဲ့ အ၀တ္အထည္ေဆး၀ါးေတြကို ၾကိဳတင္ရွာေဖြစုေဆာင္းထားရပါမယ္။ အဲဒီ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အစိုးရေတြက ပညာေပးလႈံ႔ေဆာ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ က်ေရာက္လာတဲ့ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ကို ရင္ဆိုင္ရတဲ့အခါ အေသအေပ်ာက္နဲ႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြ၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါေ၀ဒနာေတြကေန သက္သာရာ ရ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အင္မတန္ၾကီးမားတဲ့ ေဘးဥပါဒ္မ်ိဳး ၾကံဳေတြ႔ထားရ ေပမဲ့လည္း လက္ရွိ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို တရား၀င္ အတည္ျပဳေပးႏို္င္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အတြက္ လူထုဆႏၵခံယူပြဲကို ေမလ၁၀ရက္ ေန႔မွာ မျဖစ္မေန ျပဳလုပ္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဦးေဆာင္ေရးဆြဲတဲ့ အေျခခံဥပေဒရဲ႔ အေျခခံမူမ်ားအခန္းမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ ပညာေရးႏွင့္က်န္းမာေရး တိုးတက္ေစေရးအတြက္ အေလးထားေဆာင္ရြက္ရမည္.. လို႔ ေဖာ္ျပထားတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာကေတာ့ ျပည္သူလူထုကို သဘာ၀ေဘးဒဏ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ထိထိ ေရာက္ေရာက္ အကာအကြယ္မေပးခဲ့တဲ့အျပင္ လက္ရွိရင္ဆိုင္ေနရျပီျဖစ္တဲ့ မုန္တိုင္း ဒဏ္ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ အခက္အခဲေတြ ဒုကၡေတြကိုလည္း ခုခ်ိန္ထိ ကူညီေျဖရွင္း မေပးေသးပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ပဲ အဲသလို ျပည္သူလူထုရဲ႕ အသိပညာေပးေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးကိစၥေတြအေပၚ လ်စ္လ်ဴရႈထားတဲ့ အစိုးရမ်ိဳးကို တည္ျမဲေအာင္ လုပ္ေပးမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေထာက္ခံမလား ကန္႔ကြက္မလား ဆိုတာဟာ ျပည္သူလူထုၾကီးအေနနဲ႔ ျပတ္ျပတ္သားသား ဆံုးျဖတ္ရေတာ့မယ့္ အေျခအေနပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၆၊၅၊၀၈။