နာဂစ္အလြန္ ပညာေရးျပႆနာ(၂)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ အမိန္႔နဲ႔ အေျခခံပညာေက်ာင္းေတြအတြက္ ႏွစ္သစ္တႏွစ္ရဲ႕ ပံုမွန္ ေက်ာင္း ျပန္ဖြင့္ခ်ိန္ျဖစ္တဲ့ ဇြန္လ၂ရက္ေန႔မွာပဲ ဆိုးဆိုး၀ါ၀ါး မုန္တိုင္းသင့္ခဲ့တဲ့ ေဒသတခ်ိဳ႕က လြဲလို႔ ေက်ာင္းေတြကို ျပန္ဖြင့္ခဲ့ပါတယ္၊ က်န္ေနေသးတဲ့ မုန္တိုင္းဒဏ္သင့္ ေဒသေတြမွာလည္း ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္ဖြင့္မယ္လို႕ ေျပာပါတယ္၊ မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခံစားခဲ့ရတဲ့အျပင္ ခုခ်ိန္ထိ ကယ္ဆယ္ ေနရာခ်ထားေရး ကိုေတာင္ မရေသးတဲ့ အဲဒီေဒသေတြမွာ ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္ဖြင့္မယ္ဆိုတဲ့ကိစၥကို သဘာ၀ ေဘး အႏၲရာယ္ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ပညာရွင္ေတြနဲ႔ အေျမာ္အျမင္ ရွိသူေတြကေတာ့ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ေမလ၂ရက္နဲ႔ ၃ရက္ေန႔ေတြမွာ တိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ နာဂစ္ဆိုင္ကလံုးမုန္တိုင္းကို အဆိုး၀ါးဆံုး ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္းရဲ႕ နယ္ပယ္ေဒသေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လူေတြဟာ ေနစရာေ၀းလို႔ စားစရာနဲ႔ ၀တ္စရာ ေလးေလာက္ကိုေတာင္ ျပန္ရွာဖို႔ ျပန္ထူေထာင္ဖို႔ မတတ္ႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနၾကေသးတာပါ၊ ပိုဆိုးတာကေတာ့ လုပ္ငန္းေတြ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ေတြနဲ႔ အတူ မိသားစု၀င္ေတြကိုပါ အျဖစ္ဆိုးနဲ႔ ဆံုးရႈံးခဲ့သူေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ သူတို႔အမ်ားစုရဲ့ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြဟာ ပံုမွန္မရွိႏိုင္ဘဲ Trauma လို႔ေခၚတဲ့ စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ စိတ္ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရမႈမ်ိဳး ရွိေနတာပါပဲ၊ ဒီလို စိတ္အနာတရျဖစ္မႈကို အရြယ္ေရာက္သူ လူႀကီးေတြေတာင္ ခံစား ေနၾကရတယ္ဆိုရင္ ကေလးသူငယ္ေတြ အတြက္ကေတာ့ သိပ္ကို စိတ္ပူစရာေကာင္းတဲ့ အေျခေနမ်ိဳးလို႔ ဆိုရမွာပါ၊ ဒါကို စိတ္ပညာရွင္ေတြ။ ဆရာ၀န္ေတြသာမက မုန္တိုင္းသင့္ ေဒသေတြကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် သြားၿပီး ကူညီေနတဲ့အတြက္ ကေလးေတြကို မ်က္ျမင္ ေတြ႕ေနၾကရတဲ့ ေစတနာရွင္ေတြကပါ ပူပန္ ေျပာဆို ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ခုလို သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္မ်ိဳး က်ေရာက္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ တာ၀န္ရွိအစိုးရေတြက အခ်ိန္မီ ကူညီ ကယ္ဆယ္ ေစာင့္ေရွာက္ပံပိုးမႈမ်ိဳး ေပးႏိုင္ခဲ့ရင္ေတာင္မွပဲ ခံစားရသူေတြကို စိတ္ သက္သာရာရတဲ့ထိေအာင္ အခ်ိန္ ေသခ်ာ ယူျပီး စနစ္တက် ေဆြးေႏြးကုသမႈေတြ လုပ္ေပးရ တာပါ၊ ခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ အစိုးရပိုင္းက တာ၀န္ယူ ေပးရမွာျဖစ္တဲ့ လူသားခ်င္း စာနာတဲ့ ရုပ္၀တၳဳပစၥည္း အကူအညီေတြကိုေတာင္မွပဲ မရတာမို႔လို႔ ခံစားရသူ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ အလြန္ကိုမွ ဆိုး၀ါးလာေနပါတယ္၊ အဲဒီလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာပဲ အာဏာပိုင္ေတြက ပညာသင္ၾကားေရးအတြက္ ဘာတခုမွ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးပါဘဲနဲ႔ ေက်ာင္းေတြ အခ်ိန္ကိုက္ ျပန္ဖြင့္မယ္လို႔ပါ ေၾကျငာလိုက္ျပန္ပါျပီ၊ ဒါဟာ သဘာ၀ေဘး အႏၱရာယ္ေၾကာင့္ လူေရာစိတ္ပါ အနာတရ ျဖစ္ေနတဲ့ လူထုကို ပိုျပီး စိတ္ဖိစီးေအာင္ လုပ္လိုက္သလိုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဇြန္လ ၂ရက္ေန႔ ေက်ာင္းေတြ ျပန္အဖြင့္မွာ မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ဧရာ၀တီတိုင္းေလာက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မခံစားရ ဘူးလို႔ဆိုႏိုင္တဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းမွာေတာင္ ဒဂံုျမိဳ႕သစ္ျမိဳ႕နယ္။ ေလးေထာင့္ကန္ျမိဳ႕နယ္ေတြလို ျမိဳ႕စြန္ ရပ္ကြက္ေတြနဲ႔ သန္လ်င္။ ကြမ္းျခံကုန္းလို ေနရာေတြ မွာဆိုရင္ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ဆံုးရႈံးခဲ့ရတဲ့ မိသားစုေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတာပါ၊ အဲဒီ ေနရာ ေတြမွာဆိုရင္ အခုေက်ာင္းဖြင့္ရက္မွာ ကေလးေတြကို ေက်ာင္းမထားႏိုင္ၾက ေတာ့ဘူးလို႔ သိရပါတယ္၊ ေက်ာင္း၀င္စရိတ္ ႀကီးျမင့္တဲ့အျပင္ ေနာက္ဆက္တြဲကုန္က်မယ့္ အ၀တ္အစားဖိုး မုန္႕ဖိုး စာအုပ္ဖိုးေတြ မတတ္ႏိုင္ဘူးလို႕ မိဘေတြက ေျပာၾကပါတယ္၊ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အမိုးေတာင္ မလံုေသးတဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ မိုးရာသီတေလွ်ာက္လံုး ေက်ာင္းတက္ရမယ့္ သားသမီးေတြရဲ့ က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဘးကင္း လံုျခံဳေရးကို စိတ္မခ်ဘူးလို႔ လည္း ေျပာၾကပါတယ္၊

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္မရွိေသးတဲ့ ပံုမွန္အခ်ိန္တုန္းကေတာင္ ေက်ာင္းေတြမွာ ဆရာ မလံုေလာက္။ စာအုပ္စာေရးကိရိယာမလံုေလာက္ဘဲ ေက်ာင္းအေဆာက္အဦးရွိရင္ ေက်ာင္းျဖစ္ျပီလို႔ သတ္မွတ္ ခဲ့တာမ်ိဳးမို႔လို႔ ခုလို သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ က်ေရာက္ျပီး ပညာေရးကို အထူးတလည္ အာရံုစိုက္ ထူေထာင္ရမယ့္အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို တခုမွ မျဖည့္ဆီးဘဲ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္လိုက္တာဟာ ကေလးေတြ အတြက္ေတာ့ အႏၲရာယ္ေတာင္ရွိတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္၊ အႏၲရာယ္ဆိုတာကေတာ့ အမိုးအကာ မေကာင္းတဲ့ေက်ာင္းေတြမွာ ကေလးေတြဟာ မိုးရာသီအတြင္း စာသင္ၾကရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အနည္းဆံုး အဖ်ားအနာ ျဖစ္ႏိုင္တာက စျပီး မိုးေၾကာင့္ေဆြးေျမ့ေနတဲ့ ထုတ္ေတြ တန္းေတြ နံရံေတြ ျပိဳက်ပဲ့က်ျပီး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရႏိုင္တာ။ မီးႀကိဳး အေပါက္အျပဲ ေတြကို နင္းမိ ထိမိရာက ဓါတ္လိုက္တာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တာေတြထိ ၾကံဳၾကရႏိုင္ပါတယ္၊

အဲဒီအျပင္ မုန္တိုင္းေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာေတြအျဖစ္ စီးပြားေရးလူမႈေရးေတြအမ်ားႀကီး ထိခိုက္ထားတဲ့ မိဘ ေတြ။ ဆရာေတြဟာလည္း ကေလးေတြအေပၚ အာရံုစိုက္ႏိုင္မႈ နည္းပါးေနႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ျဖစ္သလို ကေလးေတြ ဟာလည္း ေက်ာင္းအဂါၤရပ္နဲ႔ မညီတဲ့ ၀န္းက်င္မွာ စာသင္ၾကရတဲ့အတြက္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ရွိလာမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာင္းအဂါၤရပ္နဲ႔ ျပည့္စံုစံမီဖို႔လိုတဲ့အျပင္ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ ဆိုးႀကီး နဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္ ေတြကို ျဖည့္ဆီးေပးႏိုင္တဲ့ စာသင္ခန္းမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ဖို႔ အထူး လိုအပ္ပါတယ္၊

ဒီေနရာမွာ ဗဟုသုတအျဖစ္ေျပာရရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သဘာ၀ေဘးဒဏ္သင့္ ေဒသေတြအတြက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေတြကို တာ၀န္ယူ လုပ္ေဆာင္ေပးေနတဲ့ Federal Emergency Management Agency ကေတာ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ထိတဲ့ ေဒသေတြမွာ သဘာ၀ေဘးဒဏ္အမ်ိဳးအစားကို လိုက္ျပီးေတာ့ ကေလးေတြ အတြက္ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ထူေထာင္ေရးမွာ လိုအပ္တာေတြကို သူတို႔ရဲ့ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမွာ ေဖာ္ျပထားပါ တယ္၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဖေလာ္ရီဒါေဒသမွာ ကက္ထရီနာမုန္တိုင္း ၀င္ျပီးတဲ့ေနာက္ ေက်ာင္း ေတြ ျပန္ထူေထာင္တဲ့အခါ ကေလးေတြ စိတ္လက္ေပ်ာ္ရႊင္ေရးအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ရုပ္၀တၳဳ ပစၥည္း ေတြသာမက ေနာက္ဆက္တြဲ လိုအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ ကေလးေတြရဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ သင္ခန္းစာ အသစ္ေတြကိုုပါ စီစစ္ျပီး ထည့္ေပးတာကို ေတြ႕ရပါတယ္၊

အဲဒီအျပင္ က်ေရာက္ႏိုင္တဲ့ မုန္တိုင္း။ ေရလႊမ္းမိုးမႈ။ ငလ်င္စတဲ့ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ အမ်ိဳးအစားကို လိုက္ျပီး တည္ေဆာက္ရမယ့္ ေက်ာင္းဖြဲ႔စည္း တည္ေဆာက္ပံုက စလို႔ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ခံရအျပီး ကေလးေတြ ဆီမွာ ေတြ႕ရတတ္တဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔အတူ ကေလးေတြ သင္ယူသင့္တဲ့ သင္ရိုးေတြ.. သင္ခန္းစာေတြ.. သင္ၾကား နည္းပံုစံေတြကိုပါ ေဖာ္ျပထားပါတယ္၊ အဲဒီအခ်က္အလက္ေတြထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက မုန္တိုင္းသင့္ေဒသမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းေတြရဲ့ လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ အဂါၤရပ္ေတြကို ေနာက္လာမယ့္ အပိုင္းေတြမွာ အေသးစိတ္ ေဆြးေႏြးသြားပါ့မယ္၊

တရုတ္ႏိုင္ငံ စီခြ်မ္းေဒသမွာေတာ့ အစိုးရက အဂတိလိုက္စားျပီး ေက်ာင္းေတြကို ခိုင္ေအာင္ မေဆာက္တဲ့ အတြက္ ငလ်င္လႈပ္ခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းေတြျပိဳက်ျပီး သူတို႔ကေလးေတြ အသက္ဆံုး ရတယ္ဆိုျပီးေတာ့ ကေလးမိဘ ေတြက အာဏာပိုင္ေတြကို ေသြးေၾကြး ဆပ္ရမယ္လို႔ ေရးထားတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ေတြကိုင္ျပီး စုရံုးဆႏၵျပ ေနၾကပါတယ္၊ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အမိုးအကာေတာင္ မလံုေသးတဲ့ ေက်ာင္းေတြမွာ ကေလးေတြကို ဇြတ္အတင္း စာသင္ခိုင္း ေနပါျပီ၊ ဒါဟာ အစိုးရတရပ္အေနနဲ႔ မလုပ္သင့္ မလုပ္ထိုက္တဲ့ အျပစ္ႀကီးတခုကို က်ဴးလြန္ေနတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

၃။၆။၂၀၀၈၊

နာဂစ္အလြန္ ပညာေရးျပႆနာ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သဘာ၀မုန္တိုင္းေဘးဒဏ္ကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ စိတ္ေသာကေရာက္ ေနရတဲ့ ျပည္သူလူထု ေရာ… မုန္တိုင္းကလြတ္ေပမဲ့ မတရားဆႏၿခံယူပြဲေၾကာင့္ စိတ္ဒုကၡ ေရာက္ခဲ့ရတဲ့ ျပည္သူေတြေရာ… ဆက္ျပီးရင္ဆိုင္ရမွာကေတာ့ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ က်ေရာက္လာ မယ့္ ေဘးအႏၱရာယ္ေတြကို ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းၾကမလဲဆိုတဲ့ ျပႆနာပါပဲ၊ ဒီေနရာမွာ က်မနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ ပညာေရးက႑ကို ေျပာမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပည္သူလူထုဟာ အရင္ကတည္းက စား၀တ္ေနေရးက်ပ္တည္းမႈေၾကာင့္ ကေလးေတြရဲ႔ ပညာေရးကို ေနာက္ပို႔ထားရတာပါ၊ ခုေတာ့ မုန္တိုင္းက ၀င္ေမႊလိုက္တဲ့ ေဒသေတြမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ေတာင္ပံုယာပံုျဖစ္သြားတာမို႔ အဲဒီက ကေလးေတြရဲ႕ ပညာေရးကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ကို အေျခေန ဆိုးသြားဖို႔ ရွိေနပါတယ္။

ေနဖို႔ စားဖို႔ေတာင္ မရွိေတာ့တဲ့အခါ ပညာေရးရဲ႕ အခန္းက႑က ေနာက္ေရာက္သြားတာ အဆန္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး၊ အဲဒီမုန္တိုင္းေဘးသင့္ေဒသေတြမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ကုလသမဂလူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းညွိႏိႈင္းေရးရံုး UNOCHA ရဲ႔ ေမလ၁၃ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာအရ မူလတန္းေက်ာင္း ၂၄၀၀ေလာက္ ပ်က္စီးသြားခဲ့ျပီး ကေလးေပါင္း ၃သိန္း၆ေသာင္းေလာက္ ပညာေရးထိခိုက္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္း ထားပါတယ္၊ တကယ္လည္း အဲဒီမုန္တိုင္းသင့္ေဒသေတြမွာ လာမယ့္ ၂၀၀၈-၂၀၀၉ပညာသင္ႏွစ္ ေက်ာင္း ဖြင့္ခ်ိန္အမီ ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္တည္ေထာင္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ပါဘူး၊ အဲဒီေက်ာင္းေတြနဲ႔အတူ ဆရာဆရာမေတြဟာလည္း ေသေၾက ေပ်ာက္ဆံုးသြားၾကတာ ရွိသလို အဲဒီဆရာဆရာမေတြရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြပါ မုန္တိုင္းေဘးထိခဲ့တယ္ဆိုရင္ အဲဒီ ဆရာဆရာမေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြကို ျပန္လည္ထူေထာင္ ဖို႔လည္း အခ်ိန္ယူရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ေသခ်ာေလ့က်င့္ထားတဲ့ လုပ္အားေပး ဆရာ ဆရာမ ေတြကို အသံုးျပဳႏိုင္မွပဲ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

UNICEF အဖြဲ႔ၾကီးရဲ႕ ေဒသဆိုင္ရာ ပညာေရးအၾကံေပး Cliff Meyers ကေတာ့ ကေလးေတြဟာ သိပ္ၾကီးမားတဲ့ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔မႈနဲ႔ ပူေဆြးေသာကေတြကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾက ရတာမို႔လို႔ စိတ္ဒဏ္ရာေတြ ရေနၾကပါတယ္။ ကေလးေတြကို နဂို အေျခအေန ေရာက္ေအာင္ ေသခ်ာ ျပဳစုေဖးမဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းေတြက လုပ္ေပးႏိုင္တာမို႔ ေက်ာင္းေတြ အျမန္ဆံုး ျပန္ဖြင့္ႏိုင္ေအာင္ ကူညီဖို႔ အမွန္တကယ္ လိုအပ္တယ္.. လို႔ ေျပာပါတယ္၊ အဲသလိုပဲ ဘန္ေကာက္မွာ ရံုးထိုင္တဲ့ UNICEF က Richard Bridle ကလည္း ကေလးေတြအတြက္ ပံုမွန္ကေလးဘ၀ ကို ျပန္ရျပီး ၾကီးျပင္းသြားေစဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းေတြကသာ အေကာင္းဆံုး ေနရာျဖစ္ပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။၊

တကယ္ေတာ့ မုန္တိုင္းသင့္ကေလးေတြရဲ႔ ဘ၀ေတြျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ အပူတျပင္းလိုအပ္ေနတဲ့ အဆင့္မီေက်ာင္းမ်ိဳးေတြ အျမန္ဆံုးျပန္ထူေထာင္ဖို႑ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံလို ျပည္သူလူထုက ဆင္းရဲျပီး အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရက ပညာေရးကို ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၁ရာခိုင္ႏႈန္းသာသံုးတဲ့ တိုင္းျပည္မ်ိဳးမွာေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္လွပါဘူး၊ အထူးသျဖင့္ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ထိသူေတြရဲ႕ အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးအတြက္ အေရးတၾကီးလိုအပ္တဲ့ အစားအေသာက္ ေဆး၀ါး အမိုးအကာ စတာေတြကိုေတာင္ ခုထိ လူထုလက္ထဲေရာက္ ေအာင္ မေပးတဲ့ အစုိးရမ်ိဳးရဲ႔ လက္ထဲမွာမို႔ ပိုျပီးေတာ့ေတာင္ မျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္၊ သူတို႔ရဲ႔ ထံုးစံအတိုင္း ကမၻာကို လိမ္ညာဖို႔ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ေက်ာင္းေတြ ဖြင့္တယ္ဆိုရင္လည္း အဲဒီေက်ာင္းေတြဟာ ေက်ာင္းအဂါၤရပ္နဲ႔ လံုးလံုး မညီတဲ့ ေက်ာင္းေတြသာ ျဖစ္မွာပါ။

ျမန္မာျပည္အတြင္းမွာ ကေလးပညာေရး။ က်န္းမာေရးေတြအတြက္ နဂိုတည္းက ၀င္ျပီးကူ လက္စရွိတဲ့ Save the Children နဲ႔ UNICEFတို႔ကေတာ့ မုန္တိုင္းသင့္ကေလးေတြရဲ႔ ပညာေရးအတြက္ အတတ္ႏိုင္ဆံုးကူမယ္လို႔ ေျပာပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ တားဆီးပိတ္ပင္မႈ၊ ကန္႔သတ္မႈေတြနဲ႔ ၾကားျဖတ္အလြဲသံုးစားလုပ္မႈ ေတြရဲ႕ေအာက္မွာ ဘယ္ေလာက္ ထိေရာက္ေအာင္ ကူႏိုင္မလဲဆိုတာကေတာ့ ခုခ်ိန္မွာ ၾကီးမားတဲ့ စိန္ေခၚခ်က္ တရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအျပင္ UNICEF ရဲ႕ အၾကီးအကဲတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ Anne-Claire Dufay ကလည္း ကေလးေတြသာ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ ေနစရာအိပ္စရာ မရႏိုင္ဘူးဆိုရင္ မိဘမဲ့ကေလးေတြ ဆင္းရဲငတ္မြတ္ေနတဲ့ ကေလးေတြ အတြက္ မုန္တိုင္းေဘးဒဏ္ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာ ေတြ ျဖစ္တဲ့ လူကုန္ကူးခံရႏိုင္တဲ့ ျပႆနာ။ အဓမၼ လုပ္အားေပး ေစခိုင္းခံရမယ့္ ျပႆနာနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေႏွာက္ယွက္အဖ်က္ဆီးခံရတတ္တဲ့ ျပႆနာေတြလည္း ရွိေနပါေသးတယ္လို႔ သတိေပးထားပါတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ ေယာက်ာ္းေလးေတြဟာ စစ္သားစုေဆာင္းေရးက အဓမၼေခၚေဆာင္တာမ်ိဳးကိုလည္း ခံရႏိုင္ပါေသးတယ္၊ တကယ္လို႔ ကေလးေတြကိုသာ စနစ္တက်ရွိတဲ့ စာသင္ခန္းေတြထဲ အျမန္ဆံုး ပို႔ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကေလးေတြဆီမွာ ခ်င့္ခ်ိန္ႏိုင္စြမ္းအားေတြ။ စဥ္းစားခုခံႏိုင္စြမ္းေတြ ရွိလာေအာင္ ေလ့က်င့္ ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြကို စာသင္ခန္းေတြထဲ ျပန္ပို႔တဲ့အခါမွာ ကေလးေတြဟာ ကဗ်ာေတြ သီခ်င္းေတြ ဆိုရင္း.. ပန္းခ်ီေတြ ဆြဲရင္း.. သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ အတူတူကစားရင္း။ စိတ္၀င္စားစရာ သင္ခန္းစာေတြ ေလ့လာသင္ယူရင္းနဲ႔ သူတို႔ရဲ႔ စိတ္ဆင္းရဲစရာေကာင္းလွတဲ့ မုန္တိုင္း ကာလကို ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ျဖစ္သြားေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္၊ အဲဒီအတြက္ စနစ္တက် ေလ့က်င့္ထားျပီး အေတြ႔အၾကံဳရွိတဲ့ ေစတနာရွိတဲ့ ဆရာဆရာမေတြနဲ႔အတူ သင္ၾကားမႈအေထာက္အကူပစၥည္းေတြ လိုအပ္ပါတယ္၊ ၂၀၀၄ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ၂၆ရက္တုန္းက ဆူနာမီငလ်င္ ေဘးေၾကာင့္ ရြာေပါင္း ၄၇ရြာ ပ်က္စီးခဲ့ျပီးေတာ့ လူေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းမွာဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာက လုပ္အားေပး Volunteer ဆရာဆရာမေတြ ေရာက္လာျပီး စာသင္ခန္း ေတြမွာ ကူခဲ့ၾကတာ ခုခ်ိန္ထိေအာင္ပါပဲ၊ အဲဒီအတြက္ ထိုင္းအစိုးရဘက္ကလည္း အမ်ားၾကီး လမ္းဖြင့္ထားျပီး လိုအပ္တာေတြ ကူညီေပးပါတယ္။

ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမွာ ႏိုင္ငံတကာအကူအညီနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ အတူတကြ ပံ့ပိုးကူညီေပးမႈက သိပ္ အေရးပါပါတယ္၊ ျပင္ပက ကၽြမ္းက်င္တဲ့ အကူအညီေတြကို ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႔ အေနအထားနဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ ေတြကို သိတဲ့ အစိုးရတရပ္က ၀ိုင္း၀န္း ျဖည့္စြက္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒီေနရာမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႔ စား၀တ္ေနေရး နဲ႔ က်န္းမာေရး လိုအပ္ခ်က္ေတြအျပင္ ပညာေရးလိုအပ္ခ်က္ကိုပါ တျပိဳင္တည္း ကိုင္တြယ္ ထူေထာင္ရမွာပါ၊ ဒါမွပဲ ႏိုင္ငံအတြက္ လိုအပ္တဲ့ လူ႔စြမ္းအားရင္းျမစ္ေတြကို တပါတည္း ျပဳစု ေမြးျမဴရာေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဒါမွပဲ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ နာလန္ထူဖို႔မလြယ္တဲ့ ေဒသတခုရဲ႕ အနာဂတ္မွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြနဲ႔ လူတန္းေစ့ဘ၀ေတြအျဖစ္ ေသေသခ်ာခ်ာ ျပန္ျပီး ထူေထာင္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္အစိုးရက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ပ်က္စီးသြားတဲ့ ေက်ာင္းေတြျပင္ေဆာက္ရမယ္လို႔ အမိန္႔ေပးထားပါတယ္၊ တကယ္ေတာ့ ခုခ်ိန္မွာ အဲဒီလုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုယ္တိုင္ မုန္တိုင္းေနာက္ဆက္တြဲဒုကၡအမ်ိဳဳးမ်ိဳးကို ရင္ဆိုင္ ေနၾကရတာပါ၊ ဒီေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား စိုက္ထုတ္လုပ္ေပးႏိုင္မွာပါလဲ…. ေက်ာင္းတေက်ာင္း မဆိုထားနဲ႔၊ စာသင္ခန္းတခန္းပီသဖို႔ ဘယ္ေလာက္ လုပ္နိုင္မွာပါလဲ… ျပီးေတာ့ လိုအပ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္၀န္ထမ္းေတြကိုေရာ ဘယ္လို ျဖည့္ဆည္းမွာပါလဲ… ဒါဟာလည္း မုန္တိုင္းသင့္ေဒသေတြ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးမွာ အဓိကက်တဲ့ ျပႆနာတရပ္ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေဆြးေႏြး တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
(၁၉၊၅၊၀၈)

ပညာေရးနဲ႔ သဘာ၀ေဘး

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ ဧရာ၀တီတိုင္း နဲ႔ ကရင္ျပည္နယ္ မြန္ျပည္နယ္ေတြမွာ ဘယ္တုန္းကမွ ေမ်ာ္လင့္မထားခဲ့တဲ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ကို အဆိုးရြားဆံုး ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတာမို႔ ခုဆိုရင္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အတြက္ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြအေနနဲ႔ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေတြ တကိုယ္ရည္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာ ဗဟုသုတေတြ နည္းပါးခဲ့ၾကရတာမို႔ ခုလို အခ်ိန္အခါမ်ိဳးမွာ ပိုျပီး ဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ျပည္သူလူထုအမ်ားစုဟာ ပညာေရးစနစ္က ဘ၀ရပ္တည္ေရး အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းဖို႔ အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ အာမခံခ်က္မရွိတဲ့အျပင္ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈေတြ ေၾကာင့္ ေက်ာင္းပညာေရးကို ဆံုးခန္းတိုင္ေအာင္ သင္ၾကားခြင့္မရၾကတဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပညာေရးဟာ တကယ့္လက္ေတြ႔ဘ၀အတြက္ အသံုး၀င္တဲ့ ပညာရပ္ေတြ ဗဟုသုတေတြ မပါတာေၾကာင့္လည္း ျပည္သူလူထု ဟာ လက္ေတြ႔ဘ၀ထဲမွာ မၾကံဳသင့္တဲ့ အခက္အခဲေတြ.. ျပႆနာေတြ.. အဆံုးရႈံးေတြကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာအေနနဲ႔ေျပာရရင္ ခုရင္ဆိုင္ခဲ့ရတဲ့ နာဂစ္မုန္တိုင္းျပႆနာမွာ မုန္တိုင္းလာႏိုင္တယ္ ဆိုတာကို ၾကိဳသိေပမဲ့ မုန္တိုင္းက ဘယ္ေလာက္ျပင္းထန္မလဲ.. မုန္တိုင္းကို ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ရမလဲ.. မုန္တိုင္းရဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာေတြအတြက္ ဘာေတြျပင္ဆင္ ထားရမလဲ.. ဆိုတာေတြကို မသိၾကလို႔ ပိုျပီး ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ရင္ဆိုင္ခဲ့ၾကရတာလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီေနရာမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ကို လိုက္ျပီး ပညာေပးတာေတြ သတိေပး တာေတြလုပ္ရမွာက ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ႔ တာ၀န္ပါ။

တကယ္ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာေက်ာင္းပညာေရးေတြထဲမွာက သူတို႔ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရာသီသဘာ၀ ပထ၀ီ၀င္ ေရေျမအေနအထားနဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြအလိုက္ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ သိသင့္သိထိုက္တဲ့ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတေတြ၊ သဘာ၀၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတေတြ၊ က်ေရာက္ႏိုင္တဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္အေၾကာင္း ေတြနဲ႔ ကာကြယ္ပံု ရင္ဆိုင္ပံုေတြကို ျပဌာန္းသင္ၾကားေပးထားတာပါ၊ ဥပမာ- ျမစ္နား ေခ်ာင္းနား ပင္လယ္နား နီးေဒသေတြမွာ ေနတဲ့သူေတြအတြက္ က်န္းမာေရးအရလိုအပ္ခ်က္ေတြက ဘာလဲ.. အဲဒီ လိုအပ္ခ်က္အရ ဘယ္လိုအစားအစာေတြကို စားမလဲ.. ဘယ္လိုေနထိုင္မလဲဆိုတာေတြ၊ တကယ္လို႔ ေတာင္တန္းေဒသမွာ ေနတဲ့သူေတြဆိုရင္လည္း အဲဒီ ေတာင္တန္းေဒသ၀န္းက်င္အရ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အတန္းအလိုက္ သင္ခန္းစာေတြအျဖစ္ ျပဌာန္းသင္ၾကား ေပးတာမ်ိဳးပါ။ အဲဒီအျပင္ ကေလးတိုင္းအတြက္ လိုအပ္ခ်က္အျဖစ္ ေရကူးတတ္ေအာင္ သင္ရတာမ်ိဳးေတြ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားအားကစားနည္းတခုခု သင္ရတာမ်ိဳးေတြ၊ အမ်ားဆံုး စားေသာက္ေနရတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ကယ္လိုရီနဲ႔ ဓါတ္သဘာ၀ အေၾကာင္းေတြ၊ အေျခခံ သူနာျပဳစုနည္းသင္ရတာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။

တကယ္ေတာ့လည္း ပညာေရးဆိုတာကိုက စာသင္သားေတြ လက္ေတြ႔ဘ၀ထဲမွာ အသံုးခ်ႏိုင္တဲ့ ပညာရပ္မ်ိဳးေတြကိုသာ ေပးရမွာပါ။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကမၻာ့အၾကီးဆံုး ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံက ပညာေရးပညာရွင္ K.G. Sai Yi Dain က "ပညာေရးဆိုတာဟာ ဒီမိုကေရစီလူမႈဘ၀အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အရည္အေသြးေတြကို စာသင္သားေတြရႏိုင္ေစဖို႔ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲထားတာပဲ ျဖစ္ရမယ္"လို႔ ေျပာခဲ့တာလည္း ရွိပါတယ္။

ခု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာကေတာ့ အဲသလို ဘ၀တသက္တာလံုးအတြက္ ရည္ရြယ္တဲ့ ပညာေရးမ်ိဳးမွာ တကယ္အသံုး၀င္ စနစ္က်တဲ့ သင္ခန္းစာေတြ မပါ၀င္ရံုသာ မကေတာ့ပါဘူး။ လက္ရွိ အခ်ိန္အခါမွာ ျပည္သူလူထုအတြက္ တကယ္အေရးတၾကီး လိုအပ္ လာတဲ့ ပညာ ေပးဖို႔ကို ေတာင္ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က တာ၀န္မေက်ခဲ့ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္သူလူထု အမ်ားစုက ပညာဗဟုသုတအရာမွာ အားနည္းၾကတဲ့အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ပညာေပးမႈေတြကို အစိုးရပိုင္းက ေသခ်ာလုပ္ေပးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ နာဂစ္မုန္တိုင္း ၀င္ေရာက္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာကို ၾကိဳတင္သတိေပးခဲ့တယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ မိုးေလ၀သနဲ႔ ဇလေဗဒဦးစီးဌာနက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္တမ္းမွာက မုန္တိုင္းက အားမၾကီးလွဘဲ မိုးသက္ေလျပင္းက်ျပီး လႈိင္းၾကီးမယ္၊ ေလတိုက္ႏႈန္းက တနာရီမိုင္၄၀-၄၅မိုင္ေလာက္ပဲ ရွိမယ္ဆိုတာ ေလာက္ပဲ ေၾကျငာထားခဲ့တာပါ။

တကယ္ေတာ့ ဒီေနရာမွာ မုန္တိုင္းက ဘယ္ေလာက္အားၾကီးမလဲ..၊ ဘယ္လိုေနရာကို အဓိက ၀င္ေရာက္ႏိုင္သလဲ.. မုန္တိုင္းအမ်ားဆံုး ထိႏိုင္တာ ဘယ္ေဒသလဲ.. မုန္တိုင္းကို ကာကြယ္လို႔ မရႏိုင္တဲ့အတြက္ ေရွာင္ရွားဖို႔ ဘယ္လိုျပင္ဆင္သင့္သလဲ.. မုန္တိုင္းက်ျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ အခက္အခဲျပႆနာေတြက ဘာေတြလဲ.. အဲဒီအခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္လႊားဖို႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ ထားမလဲ.. ဆိုတာေတြကို ျပည္သူလူထုသိေအာင္ အခ်ိန္တိုင္းမွာ ပညာေပးလႈံ႔ေဆာ္ေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေရဒီယို ရုပ္ျမင္သံၾကားေတြအျပင္ နယ္ေျမအလိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္သူအာဏာပိုင္ေတြက အသီးသီး တာ၀န္ယူျပီး အၾကိမ္ၾကိမ္ သတိေပးေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခုေတာ့ ျမန္မာျပည္သူလူထုဟာ မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ဒီအတိုင္းပဲ ေခါင္းငံု႔ခံလိုက္ရသလို ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ မလိုအပ္ဘဲ အေသအေပ်ာက္ မ်ားခဲ့ရတာလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ဧရာ၀တီတိုင္းဟိုင္းၾကီးကၽြန္းလို ပင္လယ္ျပင္နဲ႔ထိစပ္ေနတဲ့အတြက္ ေသခ်ာေပါက္ အႏၱရာယ္ ရွိႏိုင္တဲ့ ေဒသမ်ိဳးေတြမွာဆိုရင္ မုန္တိုင္းမလာခင္ကတည္းက မုန္တိုင္းနဲ႔ ေ၀းႏိုင္တဲ့ ေနရာေဒသေတြဆီ ေရွာင္ေနသင့္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ မုန္တိုင္းထိႏို္င္ေခ်ရွိတဲ့ ေဒသေတြမွာ မုန္တိုင္းအျပီးမွာ ၾကံဳရတတ္တဲ့ ေသာက္သံုးေရနဲ႔ စားေသာက္ကုန္ ျပႆနာအတြက္ ၾကိဳတင္ျပီး စုေဆာင္းထားတာမ်ိဳး လုပ္ရပါမယ္။ အဲဒီအျပင္ လိုအပ္ႏိုင္တဲ့ အ၀တ္အထည္ေဆး၀ါးေတြကို ၾကိဳတင္ရွာေဖြစုေဆာင္းထားရပါမယ္။ အဲဒီ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အစိုးရေတြက ပညာေပးလႈံ႔ေဆာ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ က်ေရာက္လာတဲ့ သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ကို ရင္ဆိုင္ရတဲ့အခါ အေသအေပ်ာက္နဲ႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြ၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါေ၀ဒနာေတြကေန သက္သာရာ ရ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အင္မတန္ၾကီးမားတဲ့ ေဘးဥပါဒ္မ်ိဳး ၾကံဳေတြ႔ထားရ ေပမဲ့လည္း လက္ရွိ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ သူတို႔ရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို တရား၀င္ အတည္ျပဳေပးႏို္င္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အတြက္ လူထုဆႏၵခံယူပြဲကို ေမလ၁၀ရက္ ေန႔မွာ မျဖစ္မေန ျပဳလုပ္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဦးေဆာင္ေရးဆြဲတဲ့ အေျခခံဥပေဒရဲ႔ အေျခခံမူမ်ားအခန္းမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ ပညာေရးႏွင့္က်န္းမာေရး တိုးတက္ေစေရးအတြက္ အေလးထားေဆာင္ရြက္ရမည္.. လို႔ ေဖာ္ျပထားတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာကေတာ့ ျပည္သူလူထုကို သဘာ၀ေဘးဒဏ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ထိထိ ေရာက္ေရာက္ အကာအကြယ္မေပးခဲ့တဲ့အျပင္ လက္ရွိရင္ဆိုင္ေနရျပီျဖစ္တဲ့ မုန္တိုင္း ဒဏ္ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ အခက္အခဲေတြ ဒုကၡေတြကိုလည္း ခုခ်ိန္ထိ ကူညီေျဖရွင္း မေပးေသးပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ပဲ အဲသလို ျပည္သူလူထုရဲ႕ အသိပညာေပးေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးကိစၥေတြအေပၚ လ်စ္လ်ဴရႈထားတဲ့ အစိုးရမ်ိဳးကို တည္ျမဲေအာင္ လုပ္ေပးမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေထာက္ခံမလား ကန္႔ကြက္မလား ဆိုတာဟာ ျပည္သူလူထုၾကီးအေနနဲ႔ ျပတ္ျပတ္သားသား ဆံုးျဖတ္ရေတာ့မယ့္ အေျခအေနပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၆၊၅၊၀၈။

အေျပာနဲ႔အလုပ္ညီဖို႔လိုတဲ့ နအဖရဲ႕Constituion

ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားမ၀င္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အာဏာသိမ္းစစ္အစိုးရရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ မူၾကမ္း-၂၀၀၈ ထဲက ပညာေရးက႑နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မူၾကမ္းေလးခ်က္ကို ျပီးခဲ့တဲ့ အပတ္ေတြမွာ ေျပာျပခဲ့ျပီးပါျပီ။ အဲဒီအခ်က္ေလးခ်က္ထဲက အခ်က္သံုးခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ လို႔လည္း ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့ျပီးပါျပီ။ ဒီတပတ္မွာေတာ့ အခ်က္ေလးခ်က္ထဲက ေနာက္ဆံုးတခ်က္ျဖစ္တဲ့ "ဘက္စံုအေတြးအေခၚအယူအဆမွန္ကန္၍ အက်င့္စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ျပီး ႏိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အက်ိဳးျပဳမည့္ ေခတ္မီပညာေရးစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္ ရမည္"... ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အဲဒီေနရာမွာ အေရးတၾကီး ပါ၀င္သင့္တာက ေရွ႕ပိုင္းအပတ္စဥ္ေတြမွာ ေျပာခဲ့သလိုပဲ ပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္သာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ငင္း ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာကေတာ့ လက္ရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ ေနတဲ့ စစ္အစိုးရက သူတို႔ေရးဆြဲ ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ကေတာင္ လိုက္နာက်င့္ၾကံမႈမရွိတဲ့ ျပႆနာပါ။ အဲဒီအျပင္ အာဏာပိုင္ေတြကိုယ္တိုင္က ဥပေဒျပင္ပေရာက္ေနျပီး လိမ္လည္မႈေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့အတြက္ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ထိစပ္ပတ္သက္ေနရတဲ့ ယႏၱယားၾကီးတခုလံုးကပါ အမွားအယြင္း ေတြ... အက်င့္စာရိတၱ ထိခိုက္တာေတြ... အမ်ားၾကီးရွိလာတာပါပဲ။

အဲဒီ အက်င့္စာရိတၱ ယိုယြင္းထိခိုက္လာတယ္ဆိုတာကို ပညာေရးေလာကတခုတည္းမွာ ၾကည့္ရင္ေတာင္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္ရပါတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ညံ့ဖ်င္းမႈေၾကာင့္ ဆရာဆရာမေတြ အပါအ၀င္ ၀န္ထမ္းတိုင္းလိုလိုဟာ သူတို႔ရဲ႕ စား၀တ္ေနေရး အက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ အဂတိ လိုက္စားလာရတာ၊ လာဘ္စားလာတာ၊ အနည္းဆံုးေတာ့ တရားမ၀င္ က်ဴရွင္ျပရတာေတြဟာ အက်င့္စာရိတၱ ထိခိုက္လာေစရတဲ့ အေၾကာင္းေတြပါ။

အဲဒီအျပင္ ေက်ာင္းသားေတြဘက္ကို ၾကည့္ရင္လည္း အထူးသျဖင့္ တကၠသိုလ္ပညာေရးထဲမွာက ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းက စျပီး ပညာသင္ႏွစ္တႏွစ္စာကို ေျခာက္လပဲ သတ္မွတ္ျပီး သင္ရိုးေတြကိုေတာ့ ေလ်ာ့ခ်မေပးတာမို႔ ေက်ာင္းသားေတြစာမလိုက္ႏိုင္တဲ့ ျပႆနာ ရွိလာပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ပဲ တကၠသိုလ္ပညာေရးထဲမွာေတာင္ က်ဴရွင္စနစ္ထြန္းကားလာတာပါ။ အဲဒီကမွတဆင့္ စာေမးပြဲမွာ စာခိုးခ်ေျဖတဲ့ ျပႆနာေတြ၊ ေမးခြန္းေရာင္းတဲ့ ျပႆနာေတြျဖစ္လာရာက ပညာေရးေလာကထဲမွာ အက်င့္စာရိတၱ ထိခိုက္လာတာပါ။ အဲဒီအျပင္ စာေမးပြဲကို မရိုးမသားေျဖဆိုတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို အေရးမယူရဘူးလို႔ ဆရာဆရာမေတြကို တားျမစ္တာမ်ိဳးေတြဟာ အာဏာပိုင္ေတြ ကိုယ္တိုင္က အက်င့္စာရိတၱမေကာင္းတဲ့ မ်ိဳးဆက္ကို ေမြးထုတ္ေနတာနဲ႔ အတူတူပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီအက်င့္စာရိတၱျပႆနာ ေျပလည္ ပေပ်ာက္ သြားဖို႔ဆိုတာက ႏိုင္ငံရဲ႔စီးပြားေရးဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအေျခအေနနဲ႔ အာဏာပိုင္အစိုးရရဲ႕ အရည္အေသြးနဲ႔ ေစတနာရွိမႈအေပၚမွာသာ လံုးလံုးမူတည္ေနတာပါ။

ဒါေၾကာင့္ "ဘက္စံုအေတြးအေခၚအယူအဆမွန္ကန္၍ အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ျပီး ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ ေရးအတြက္ အက်ိဳးျပဳမည့္ ေခတ္မီပညာေရးစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္ ရမည္".. ဆိုတဲ့ လက္ရွိ တရားမ၀င္ အုပ္ခ်ဳပ္ ေနတဲ့အျပင္ သူတို႔လက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံကို အဘက္ဘက္က ယိုယြင္းက်ဆင္းသြားေအာင္ လုပ္ေနတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ အာမခံမႈက အေျပာနဲ႔အလုပ္မညီတဲ့ စာရြက္ေပၚက အာမခံမႈသက္သက္သာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အက်ိဳးျပဳမည့္ ေခတ္မီပညာေရးစနစ္ ဆိုတာမွာလည္း ေက်ာင္းသားေတြ ေခတ္မီပညာေရးကို တကယ္ရဖို႔အတြက္ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းတဲ့ ေလ့လာမႈ၊ တီထြင္ဖန္တီးမႈ၊ ေတြးေခၚ ေျမာ္ျမင္မႈ၊ ေ၀ဖန္သံုးသပ္ႏိုင္မႈေတြ လိုပါတယ္။ ဒါမွပဲ တကယ့္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ကမၻာနဲ႔အညီ လိုက္မီ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္တဲ့ အတတ္ပညာမ်ိဳးကို ရႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႔ ဘက္စံုအေတြးအေခၚမွန္ကန္ဖို႔ဆိုတာဟာ ပညာေရးစနစ္တရပ္ရဲ႕ သင္ရိုးညႊန္းတန္း ေခတ္မီလြတ္လပ္ဖို႔၊ သင္ၾကားေရးစနစ္ ေခတ္မီလြတ္လပ္ဖို႔၊ ကမၻာ့အဆင့္မီ စာအုပ္စာတန္းေတြ ဖတ္ရႈႏိုင္ခြင့္ရဖို႔ဆိုတာေတြက အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီစစ္အစိုးရရဲ႕ လက္ထက္ျဖစ္တဲ့ ၁၉၉၉-၂၀၀၀ ပညာသင္ႏွစ္ကေနစျပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ 'အမ်ိဳးသားပညာရည္ျမင့္မားမႈ အထူးေလးႏွစ္စီမံကိန္း' မွာဆိုရင္ ပညာေရးအတြက္ တိုးျမွင့္လုပ္ေဆာင္ရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္(၂၁)ခုဆိုျပီး ေသေသခ်ာခ်ာ ေရးဆြဲထားခဲ့ျပီး တရား၀င္ေၾကျငာထားခဲ့တာပါ။

အဲဒီအခ်က္ေတြထဲမွာဆိုရင္

၁။ တကၠသိုလ္၊ ဒီဂရီေကာလိပ္ႏွင့္ ေကာလိပ္မ်ား၏ သင္ရိုးညႊန္းတန္းမ်ားကို ျပန္လည္သုံးသပ္ၿပီး အေရွ႕ေတာင္ အာရွရွိ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ား၏ ပညာရည္အဆင့္ထက္ မနိမ့္က်ေစရန္ကမၻာ႔အဆင့္မီ ျဖစ္ေရးအတြက္ ျဖည့္စြက္ ေရးသားျခင္း၊ ဘာသာရပ္ ဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ေပါင္းစပ္ဘာသာရပ္(Multidisciplinary Program) မ်ား သင္ၾကားေရး အစီအစဥ္ တုိးခ်ဲ႕ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊

၂။ သင္ရိုးညႊန္းတန္းႏွင့္အညီ ျပန္လည္ဆန္းသစ္သည့္စနစ္(Assessment System)ကို ႏိုင္ငံတကာနည္း စနစ္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊

၃။ သင္ရိုးညႊန္းတန္း၊ သင္နည္းျပႏွင့္ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ျခင္း က႑အသီးသီးသည္ ေလ့လာသင္ယူသူ၏ ပင္ကိုယ္အရည္အေသြးႏွင့္ တီထြင္ႀကံဆမႈ၊ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာသုံးသပ္ တတ္မႈ ႏွင့္ ေခတ္မီနည္းပညာမ်ားကို ၿခံဳငုံအသုံးျပဳတတ္မႈ စသည္တို႔ကို အေလးေပးႏိုင္ရန္ နည္းလမ္းရွာေဖြေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ရင့္က်က္မႈ (Maturity)ကို တည္ေဆာက္ေပးမည့္စနစ္ ျဖစ္လာေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ .... ဆိုတဲ့ အခ်က္မ်ိဳးေတြ အာမခံမႈ မ်ိဳး ေတြနဲ႔ ကမၻာသိ ေၾကျငာခဲ့တာပါပဲ။

ဒါေပမဲ့ တကယ့္ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြဟာ သင္ေထာက္ကူပစၥည္း မစံုမလင္နဲ႔၊ လက္ေတြ႔ အသံုး၀င္မႈမရွိတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြကို ေငြကုန္ေၾကးက် အမ်ားၾကီးခံ သင္ၾကားေနၾကရျပီး တကယ္တမ္း တတ္ေျမာက္မႈလည္း မရွိၾကတာေၾကာင့္ လက္ေတြ႔ အလုပ္ခြင္ေတြမွာ အဆင္မေျပျဖစ္ေနၾကရတဲ့ ဆိုးက်ိဳးကို ခံစားေနၾကရတာဟာ ခုခ်ိန္အထိပါပဲ။ ပညာေရး အေျခေနဟာ ႏိုင္ငံရဲ႔စီးပြားေရးအေျခအေနေတြနဲ႔ တပါတည္း ပိုျပီးေတာ့ေတာင္ ယိုယြင္း က်ဆင္းလာတယ္ လို႔ ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ေရရွည္အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္ အစိုးရကို ျပည္သူလူထုကသာ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ခြင့္ ရရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံပီသမွာပါ။ ဒါမွပဲ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီပညာေရး စနစ္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏို္င္မွာပါ။ တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အစိုးရေကာင္းတရပ္ကို ရဖို႔ဆိုတာဟာ လူထုသေဘာက် ေရးဆြဲျပဌာန္းတဲ့ အေျခခံဥပေဒကို ေလးစားလိုက္နာတဲ့ အစိုးရျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သ႔ူဆႏၵကို အေလးမထားဘဲ အာဏာရွင္စနစ္ကို သက္ဆိုးရွည္ေစမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ကန္႔ကြက္မွသာ ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ အာဏာရွင္စနစ္ကို ဖ်က္သိမ္းရာ ေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ ေနာင္လာေနာင္သား မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြဟာလည္း ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီပညာေရးကို ထိေတြ႔သင္ယူခြင့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၇၊၄၊၂၀၀၈။

တကယ္လိုအပ္တဲ့ ပညာေရးနဲ႔ နအဖရဲ႕အေျခခံဥပေဒ

ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးက႑ တိုးတက္မႈျဖစ္စဥ္ကို ေျပာမယ္ဆိုရင္ အဲဒီႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရရဲ႕ အခန္းက႑အေပၚ အမ်ားၾကီး မူတည္ေန တာမို႔လို႔ ဒါေတြကို ထည့္မေျပာလို႔ မရပါဘူး။ ႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးတိုးတက္ဖို႔ဆိုတာ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရရဲ႕ အရည္အေသြးနဲ႔ ေစတနာအေပၚ အမ်ားၾကီး မူတည္ပါတယ္။ ဒါျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဘယ္လိုအစိုးရမ်ိဳးကို လိုအပ္ေနပါသလဲ....။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူထုေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ သူရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ရွာပံုေတာ္ဆိုတဲ့ စာတမ္းထဲမွာ

ျပည္သူလူထုကို ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးဟူသည့္ ေအးျမေသာ အရိပ္အာ၀ါသ ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႔သည္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္၏ အဆံုးအမၾသ၀ါဒမ်ားကို လိုက္နာရမည္ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းၾသ၀ါဒမ်ားထဲတြင္ သစၥာတရားရွိျခင္း၊ တရားဓမၼ ေစာင့္စည္းျခင္းႏွင့္ ကရုဏာထားျခင္းတို႔သည္ အဓိက ျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ေသာ အရည္အခ်င္းမ်ားေပၚတြင္ အေျချပဳေသာအစိုးရကို ရရွိရန္ ရည္ရြယ္၍ ျမန္မာျပည္သား တို႔က ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲ၀င္ေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

လို႔ ေရးခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လက္ရွိစစ္အစိုးရဟာ ဗုဒၶဘာသာကို ဗန္းျပျပီး အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အာဏာပိုင္ေတြျဖစ္တာမို႔ ဗုဒၶဘာသာအဆိုအမိန္႔ကို စံျပဳကိုးကားတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရေတြအေနနဲ႔ တရားမ်တမွန္ကန္မႈရွိတဲ့သူေတြ ျဖစ္ရမယ္ ဆိုတာကေတာ့ ဘာသာေရးတိုင္းရဲ႔ တရားကိုယ္သေဘာေတြနဲ႔ အတူတူပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လက္ရွိအုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ စစ္အစိုးရဟာ ေဖာ္ျပပါစံနဲ႔ ကိုက္ညီမႈရွိ မရွိဆိုတာကို ေလ့လာသံုးသပ္ဖို႔ လိုလာပါတယ္။ လက္ရွိစစ္အစိုးရဟာ ျပည္သူမ်ားက ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ထားတဲ့ အစိုးရမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအခ်က္မွာကတည္းက တရားမ်တ မႈမရွိတဲ့ အခ်က္နဲ႔ ျငိစြန္းေနျပီျဖစ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုအေပၚ ကရုဏာထားျပီး အက်ိဳး ရွိရာရွိေၾကာင္း ကို ေဆာင္ရြက္မေပးတာေၾကာင့္ပဲ ခုခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္သူလူထုၾကီးဟာ ဘက္ေပါင္းစံုမွာ ေဘးဒုကၡေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာ သက္ေသပါပဲ။ အဲဒီလို အစိုးရမ်ိဳးဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႔ ဘ၀ေတြကို ေအးခ်မ္းလံုျခံဳေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ ပါဘူး။

ဗုဒၶဘာသာကို ကိုးကြယ္ေယာင္ျပျပီး သံဃာထုကိုေတာင္ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္တဲ့ အစိုးရမ်ိဳးဟာ သာမန္ ျပည္သူ လူထုေတြအတြက္ ဘယ္လိုအာမခံခ်က္မ်ိဳးကိုပဲေပးေပး စိတ္ခ် ယံုၾကည္စရာ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့ ပါဘူး။ အဲဒီအျပင္ ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ႏို္င္ျခင္း၊ ကူညီေဖးမျခင္းမရွိတဲ့အျပင္ တရားဥပေဒကို ေလးစား လိုက္နာျခင္းလည္းမရွိတဲ့ အဲဒီ အစိုးရ က သူတို႔စိတ္ၾကိဳက္ဖန္တီးေရးဆြဲထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ မူၾကမ္းကို နည္းမ်ိဳးစံုသံုးျပီး အတည္ျပဳဖို႔ ၾကိဳးစားေနတာဟာ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ ျပည္သူလူထုၾကီးရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ အေရးၾကီးဆံုးျပႆနာတခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုဆိုးတာကေတာ့ အဲဒီ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒဟာ လက္ရွိ အာဏာရွင္စစ္အစိုးရရဲ႕ အာဏာတည္ျမဲေရးကို အားေပးအတည္ျပဳေပးမယ့္ ဥပေဒ ျဖစ္ေနတာပါပဲ။

ျပီးခဲ့တဲ့ အပတ္စဥ္ေတြမွာတုန္းက အခုလာမယ့္ေမလမွာ ဆႏၵခံယူပြဲလုပ္မယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ထဲမွာ ပါတဲ့ ပညာေရးက႑နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္၄ခ်က္ကို ေျပာျပျပီး အခ်က္၂ခ်က္ကို ေဆြးေႏြး ခဲ့ျပီးပါျပီ။ ဒီတပတ္မွာ ေနာက္ထပ္အခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဆြးေႏြးေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးတို႔ႏွင့္စပ္လ်ဉ္းသည့္ အေျခခံမူမ်ားဆိုတဲ့ အခန္းမွာ တတိယ အခ်က္အေနနဲ႔ ေဖာ္ျပထားတာက ႏိုင္ငံေတာ္သည္ အခမဲ့ မသင္မေနရ မူလတန္းစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္မည္။ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ စာေပကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာေဒသအလိုက္ သင္ၾကား ေစရန္ ျပဌာန္းေပးရမည္... လို႔ ပါပါတယ္။

ဒါဟာ မူအရေတာ့ ျပည့္စံုတဲ့ ပါရွိခ်က္ပါပဲ။ တကယ္ေတာ့ အခမဲ့ မသင္မေနရ မူလတန္းစနစ္ Free Education ဆိုတာက အဆန္းတၾကယ္မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာပညာေရးမူေတြမွာ ဆိုရင္ မူလတန္းေတာင္မဟုတ္ဘဲ အေျခခံပညာအဆင့္ အထက္တန္းအထိကို အခမဲ့ ပညာေရးစနစ္ပါ။ ႏိုင္ငံတကာမွာ မျဖစ္မေန အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေနတဲ့ ပညာေရးမူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ ေရးဆြဲျပဌာန္းတဲ့ မူသာရွိျပီး အဲဒီမူကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ လက္ေတြ႔လိုက္နာ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမ်ိဳး မရွိတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေက်ာင္းမေနႏို္င္တဲ့ ကေလးေတြ အမ်ားၾကီး ျဖစ္ေနတာပါ။

၂၀၀၅-၂၀၀၆အတြက္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ယူနက္စကိုအစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေက်ာင္းေနအရြယ္ ကေလး ေတြရဲ႕ ၄၅% က မူလတန္းေက်ာင္းကိုေတာင္ မတက္ႏိုင္ဘူးလို႔ ပါပါတယ္။ အခု ၂၀၀၆-၂၀၀၇ခုႏွစ္ေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ ေက်ာင္းမေနႏိုင္ဘဲ ၀မ္းေရးအတြက္ အလုပ္လုပ္ေနရတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြေတာင္ ပိုမ်ားလာေနပါျပီ။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးအားလံုး တန္းတူ ပညာသင္ႏို္င္ေရးအတြက္ အခမဲ့ပညာေရးကို ႏိုင္ငံတကာနည္းတူ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေနာက္ေတာင္က်ေနျပီးျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလိုပဲ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ စာေပကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာေဒသအလိုက္ သင္ၾကား ေစရန္ ျပဌာန္းေပးရမည္... ဆိုတာမွာလည္း တကယ့္ လက္ရွိ အေနအထားမွာကေတာ့ စစ္အစိုးရဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအလိုက္ သူတို႔ေဒသေတြမွာ အသီးသီး ဖြင့္လွစ္သင္ၾကားေနတဲ့ ဘာသာစာေပ ယဉ္ေက်းမႈေက်ာင္းေတြကို ဖြင့္ခြင့္မျပဳပါဘူး။ လူမ်ိဳးစုအလိုက္ က်င္းပတဲ့ ရိုးရာဓေလ့ပြဲလမ္း အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားေတြကို က်င္းပခြင့္ မေပးပါဘူး။ ပိတ္ပင္တားျမစ္ဖမ္းဆီးအေရးယူတာေတြေတာင္ လုပ္ေနတာပါ။ ဒါဟာ စစ္အစိုးရရဲ႔ သေဘာထားအမွန္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲလို မူနဲ႔အလုပ္ ကြာဟ ျခားနားလြန္းတဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေထာက္ခံလိုက္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕ တရားမ၀င္အုပ္ခ်ဳပ္ေနမႈကို လူထုၾကီးက တရား၀င္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေပးလိုက္တာ ျဖစ္သြားမွာပါပဲ။

ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ထူေထာင္ေရးမွာ ပညာေရးက႑ဟာ အဓိကတည္ေဆာက္ရမယ့္ အေျခခံမ႑ိဳင္ၾကီးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၆၂ေနာက္ပိုင္း တပါတီအာဏာရွင္စနစ္ လက္ေအာက္က စျပီး ခု လက္ရွိစစ္အစိုးရရဲ႕ လက္ထက္အထိ ၄၅ႏွစ္ေက်ာ္ သက္တမ္းတေလွ်ာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေန ဆိုးဆိုးရြားရြား ယိုယြင္း ဆုတ္ယုတ္သြားရတာဟာ ပညာေရးက႑ကို ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မေပးတဲ့အျပင္ ပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ကို ဟန္႔တား ပိတ္ဆို႔ခံရတာေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၈၈ေနာက္ပိုင္း တရားမ၀င္စစ္အစိုးရလက္ထက္မွာေတာ့ ပညာေရးက႑ဟာ လံုးလံုး ယိုယြင္းသြားေအာင္ အဖ်က္ဆီးခံရတယ္လို႔ကို ဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲလို ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ပ်က္စီးေစခဲ့တဲ့အစိုးရမ်ိဳးကို ဆက္ျပီး သက္တမ္းရွည္ေအာင္ အတည္ျပဳ ေပးရာေရာက္မယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ကန္႔ကြက္မွသာ လြတ္လပ္ ပြင့္လင္းျပီး အနာဂတ္အတြက္ အာမခံခ်က္ရွိတဲ့ ပညာေရးမ်ိဳးကို ထူေထာင္ခြင့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ ပညာေရးက႑တိုးတက္မႈအေပၚ တည္မွီေနတဲ့ ႏို္င္ငံဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကိုလည္း ေသေသ ခ်ာခ်ာ တည္ေဆာက္ႏိုင္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၄၊၀၃၊၀၈။

ကန္႔ကြက္ရမယ့္ အေျခခံဥပေဒ

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးအေျခေန ဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းေနရတဲ့ အဓိကျပႆနာဟာ ႏိုင္ငံဆင္းရဲလို႔မဟုတ္ဘဲ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႔ လ်စ္လ်ဴရႈမႈေတြေၾကာင့္သာျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို ဒီပညာေရးအပတ္စဥ္က႑ကေန အမ်ားၾကီး ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့ျပီးပါျပီ။ အထူးသျဖင့္ ၁၉၈၈ေနာက္ပိုင္း အာဏာသိမ္းအစိုးရလက္ထက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အဘက္ဘက္က ယိုယြင္းဆုတ္ယုတ္သြားမႈနဲ႔အတူ ပညာေရးအဆင့္အတန္းကလည္း တရွိန္ထိုးက်ဆင္း သြားခဲ့ ရတယ္ဆိုတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ခုေတာ့ အဲဒီ အာဏာသိမ္း တရားမ၀င္အစိုးရကပဲ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို စိတ္ၾကိဳက္ ေရးဆြဲခဲ့ျပီး အတည္ျပဳျပဌာန္းဖို႔လည္း ၾကိဳးစားပါေတာ့မယ္။ ဒီေနရာမွာ လက္ရွိ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒကို ေသေသခ်ာခ်ာ သံုးသပ္ဖို႔ လိုလာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံ အမွန္တကယ္ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးမွာ ပညာေရးဟာ အဓိကက်တဲ့ အခန္းက႑မွာ ရွိေနတာမို႔လို႔ အခု ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒသစ္ကို ေရးဆြဲရာမွာ ပညာေရးနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ဘယ္လိုအာမခံခ်က္မ်ိဳးေတြ ထည့္သြင္း ေရးဆြဲထားသလဲဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေလ့လာသံုးသပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ျပႆနာက ျပည္သူေတြရဲကဆႏၵကို ခံယူရမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပည္သူေတြ နားလည္ ေအာင္ တရား၀င္ ခ်ျပ ရွင္းလင္းတာမ်ိဳး ခုခ်ိန္ထိ မလုပ္ေသးတာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ထဲက ပညာေရးက႑နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ေဖာ္ျပထား ခ်က္ေတြကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ တပတ္ကေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒထဲမွာ ပညာေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လြတ္လပ္စြာ ပညာသင္ခြင့္ ဆိုတာ မပါ၀င္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့ျပီးပါျပီ။ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒရဲ႔ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးတို႔ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ အေျခခံမူမ်ားဆိုတဲ့ အခန္းမွာ
(က) ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ ပညာေရး က်န္းမာေရး တိုးတက္ေစေရးအတြက္ အေလးထား ေဆာင္ရြက္မည္။
(ခ) ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးတို႔တြင္ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူမ်ားက ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္မည့္ဥပေဒ ျပဌာန္း ေဆာင္ရြက္မည္။
(ဂ) ႏိုင္ငံေတာ္သည္ အခမဲ့ မသင္မေနရ မူလတန္းစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္မည္။
(ဃ) ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ဘက္စံုအေတြးအေခၚ အယူအဆ မွန္ကန္၍ အက်င့္စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ျပီး ႏိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ေရး အတြက္ အက်ိဳးျပဳမည့္ ေခတ္မီပညာေရးစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္မည္။
လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း တင္ျပခ်က္ေတြကေတာ့ ေစ့ေစ့စံုစံု ရွိသလိုပါပဲ။ ေရွ႔ပိုင္းေဆာင္းပါးေတြမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ဖူးျပီးသားျဖစ္တဲ့ ပညာေရး ႏွစ္ရွည္စီမံကိန္းလိုပါပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက မူေတြခ်မွတ္ထားတာသာ ရွိျပီး လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈ မရွိတာကသာ ျပႆနာျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ပဲ တခ်ိန္က အေရွ႔ေတာင္အာရွမွာ အေကာင္းဆံုး ပညာေရး အဆင့္ကို ေရာက္ခဲ့ဖူးတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အဆိုးဆံုးအဆင့္ကို ထိုးက်သြားခဲ့ရတာပါပဲ။

ျပီးခဲ့တဲ့ တပတ္မွာ ေဆြးေႏြးတင္ျပခဲ့သလိုပဲ "ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ ပညာေရး က်န္းမာေရး တိုးတက္ေစေရးအတြက္ အေလးထားေဆာင္ရြက္မည္" လို႔ ေဖာ္ျပေပမဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရး တိုးတက္ေခတ္မီဖို႔အတြက္ တကယ္လိုအပ္တဲ့ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကိစၥကို ေဖာ္ျပမထားပါဘူး။ ပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ဟာ ေခတ္မီတိုးတက္တဲ့ ပညာေရးျဖစ္ဖို႔အတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၆၂ခုႏွစ္ ေတာ္လွန္ေရးအစိုးရတက္စဉ္ကတည္းက ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို တားျမစ္ခံရတဲ့ အတြက္ ေက်ာင္းသားေတြက ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ရတာပါ။ အဲဒီေတာင္းဆိုမႈ ေၾကာင့္ပဲ 7 July လို႔ ထင္ရွားတဲ့ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈၾကီး ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီတုန္းကလည္း အာဏာရွင္အစိုးရက ေတာင္းဆိုမႈကို ေျဖရွင္းမေပးဘဲ ပစ္ခတ္ သတ္ျဖတ္ ႏွိမ္နင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အာဏာရွင္အလိုက် ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့ ပညာေရးစနစ္ ကသာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၾကီးစိုး ထားခဲ့တာပါ။

၁၉၇၄ခုႏွစ္မွာ အာဏာရွင္အလိုက် ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒၾကီး ျပဌာန္းခံရျပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀လွတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဟာ ကမၻာ့အဆင္းရဲဆံုးႏိုင္ငံအျဖစ္ ေၾကျငာရတဲ့ ဘ၀ကို ေရာက္သြားပါတယ္။ အဲလိုပဲ ပညာေရးအရာမွာလည္း နိမ့္က် ပ်က္စီး သြားခဲ့ရပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ပညာသင္ၾကား ခြင့္ မရွိတဲ့အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ ျပင္ပ ဗဟုသုတေတြကို ေလ့လာခြင့္ မရဘဲ ပိတ္ဆို႔ခံထားရတဲ့ ဆိုးက်ိဳးဆက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာက ပညာေရးကို ျပည္နယ္အလိုက္ အာဏာခြဲေ၀ဖန္တီးခြင့္ေပးထားတာပါ။ ဒါဟာ ျပည္နယ္ အလိုက္ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ရွိႏိုင္တဲ့ သေဘာပါ။ ၁၉၇၄ အေျခခံဥပေဒမွာေတာ့ ပညာေရးက႑ကို ျပည္နယ္အလိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္ ေစတာမ်ိဳးမပါေတာ့ဘဲ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီက ဗဟိုကေန ဦးစီး ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့စနစ္ကို သံုးျပီး ပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ကို ကိုင္တြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ပညာေရးထဲမွာ တပါတီစနစ္ကို မိႈင္းတိုက္သြပ္သြင္းတဲ့ အယူအဆေတြ ထည့္လာျပီး ေက်ာင္းသားေတြကို လိုသလို ပံုသြင္းယူလာခဲ့တာပါ။

ခု စစ္အစိုးရက ဦးစီးျပီး ေရးဆြဲတဲ့ အေျခခံဥပေဒမွာေတာ့ အခ်က္(ခ)မွာ
"ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးတို႔တြင္ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူမ်ားက ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ မည့္ ဥပေဒျပဌာန္း ေဆာင္ရြက္မည္" လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ကို ျပန္သံုးသပ္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ပါ ေဖာ္ျပထားခ်က္ဟာ ေကာင္းတဲ့အခ်က္လို႔ ဆိုရမွာပဲ။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာ ကေတာ့ အဲဒီဥပေဒကို ေရးဆြဲတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြကပဲ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြရဲ႔ ပညာသင္ခြင့္ေတြကို ပိတ္ပင္တားျမစ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ မိခင္ ဘာသာစကား၊ စာေပ၊ ယဉ္ေက်းမႈနဲ႔ ရိုးရာဓေလ့ထံုးစံေတြကို သင္ၾကားခြင့္မေပးရံုသာမကဘဲ ျပန္လည္ေဖာ္ထုတ္ခြင့္၊ လက္ဆင့္ကမ္း ထိန္းသိမ္းခြင့္ေတြကိုပါ ခြင့္မျပဳဘဲ ဟန္႔တား ပိတ္ပင္ အေရးယူတာေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲလို အာဏာပိုင္ေတြက လိုအပ္သလို ျပဌာန္းမယ့္ ဥပေဒဆိုတာ တရားမ်တမႈ မရွိႏိုင္ပါဘူး။

ပိုဆိုးတာကေတာ့ အဲဒီ အေျခခံဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒအရဆိုရင္ အဓိကက်တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း ေတြကို စစ္တပ္ကသာ ရယူႏိုင္မွာျဖစ္ျပီး ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ မႏွစ္သက္တဲ့ အခ်က္ေတြကို အလြယ္တကူ ေတာင္းဆိုျပင္ဆင္ခြင့့္လည္း မရွိပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒသာ အတည္ျပဳျပဌာန္းျဖစ္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တကယ္တမ္း အနာဂတ္ကို အသိပညာ အတတ္ပညာ အလိမ္မာ ေတြနဲ႔ရင္းျပီး တည္ေဆာက္ ၾကရမယ့္ေနရာမွာ နိမ့္ပါးေအာက္က်တဲ့ အနာဂတ္ကိုသာ အမိန္႔အာဏာနဲ႔ မတရားသျဖင့္ ဖိႏွိပ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံရရင္းနဲ႔ တည္ေဆာက္သြားၾကရဦးမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေနာက္လာမယ့္ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ေတာ့ သိပ္ အႏၱရာယ္ ၾကီးတဲ့ကိစၥပဲျဖစ္တာမို႔ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒဟာ ျပည္သူလူထုၾကီးအေနနဲ႔ လက္မခံသင့္တဲ့ အခ်ဳပ္အေႏွာင္တခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမျငိမ္း
၁၈၊၀၃၊၀၈။

နအဖရဲ႔ Constitution နဲ႔ ပညာေရးက႑

လာမယ့္ သင္ရိုးသစ္မွာ ေခတ္မီတဲ့ သင္ရိုးေတြ ျဖည့္စြက္မယ္လုိ႔ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနက ေျပာထားတာမို႔လို႔ လူမႈေရးရာသင္ရိုးမွာ ဘယ္လိုသင္ခန္းစာေတြ ျပ႒ာန္းမွာလဲ ဆိုတာဟာ စိတ္၀င္စားစရာပါပဲ။ ဒီေနရာမွာ ပညာေရးလိုအပ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး လက္ရွိအာဏာပိုင္ေတြ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို စဥ္းစားသံုးသပ္ဖို႔ လိုလာပါတယ္။ ၂၀၀၈ခုႏွစ္ ေမလမွာ ျပည္သူ လူထုရဲ့ ဆႏၵကို ခံယူမယ္ဆိုတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းရဲ့ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ စပ္လ်ဉ္းသည့္ အေျခခံမူမ်ား အခန္းရဲ႕ အခ်က္(က)မွာေတာ့ "ႏုိုင္ငံေတာ္သည္ ျပည္သူမ်ား၏ ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး တုိးတက္ေစဖုိ႔အတြက္ အေလးထား ေဆာင္ရြက္မည္"လုိ႔ ပါပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေဖာ္ျပထားခ်က္ဟာ အၾကမ္းဖ်င္းဆန္လြန္းတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ပညာေရးေရာ က်န္းမာေရးမွာပါ ဆိုးဆိုးရြားရြား ဆုတ္ယုတ္က်ဆင္း ေနပါတယ္။ ပညာေရးသီးသန္႔အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ေခတ္မီပညာေရး၊ တိုးတက္တဲ့ ပညာေရး ျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ အစိုးရအေနနဲ႔ အေထာက္အပံ့ေပးရမယ့္ က႑ေတြ၊ အစိတ္အပိုင္းေတြကို တိတိက်က် ရည္ၫႊန္းထည့္ေပးဖုိ႔ လိုပါတယ္။ ဥပမာ-ေက်ာင္းအေဆာက္အဦး လိုအပ္ခ်က္၊ သင္ေထာက္ကူ ပစၥည္းလိုအပ္ခ်က္၊ ဆရာဆရာမ လိုအပ္ခ်က္၊ သင္ၾကားေရးနည္းပညာဆိုင္ရာ လိုအပ္ခ်က္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ပညာသင္ယူခြင့္ ေတြအတြက္ ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြကို တိတိက်က် ထည့္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအတြက္ အေရးပါလွတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ တစ္ရပ္အေနနဲ႔ ဒီလို လစ္ဟာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတာဟာ အနာဂတ္အတြက္ ျပႆနာႀကီးတစ္ခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီ အားနည္းခ်က္ရွိေနတာေၾကာင့္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဒီမိုကေရစီနည္းက်က် ေတာင္းဆိုတာ၊ ျပဳျပင္တာ၊ ေ၀ဖန္သံုးသပ္တာေတြ လုပ္ရတဲ့အခါ ျပည္သူလူထုဘက္က ခိုင္ခိုင္လံုလံုမရွိသလို ျဖစ္ေနႏုိင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒါဟာ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒရဲ့ အားနည္းခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒထဲမွာ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း တိတိက်က် ေဖာ္ျပထားမႈ မရွိတဲ့အတြက္ ဒါဟာ ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပရမယ့္ အခ်က္ပါပဲ။

လက္ရွိ အာဏာပုိင္ေတြဟာ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံအတြက္ အေရးပါလွတဲ့ ပညာေရးက႑ကို အလုပ္ျပရံု ထည့္သြင္းေပးထားသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပညာေရးက႑ထဲမွာ အေရးၾကီးဆံုးလိုအပ္ခ်က္က ပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ (Acedamic Freedom)ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ ပညာေရးဟာ ေက်ာင္းသားေတြကို ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ ေပးထားရတာျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြဟာ ေက်ာင္းထဲ အတန္းထဲ ေတြမွာ ကိုယ့္အတန္းရဲ့ ေက်ာင္းသား ကုိယ္စားလွယ္ကေန စၿပီး ပါေမာကၡ၊ လႊတ္ေတာ္ အမတ္၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတအထိကို ကိုယ့္အျမင္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ေ၀ဖန္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုပဲ အတန္းစည္းကမ္း၊ ေက်ာင္းစည္းကမ္း ကေန စၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအထိ မိမိ သေဘာဆႏၵ အျမင္အတိုင္း ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြးေျပာဆိုခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ေက်ာင္းသားေတြကို သူတို႔ေတြ႔ၾကံဳၾကရမယ့္ လက္ေတြ႔ေလာကနဲ႔ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာ အဆက္အစပ္ကို ေက်ာင္းစာသင္ခန္းထဲကေန ေလ့က်င့္ေပးတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဆိုတာဟာ ျပည္သူလူထုက ယံုယံုၾကည္ၾကည္နဲ႔ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမွာက္ထားတဲ့ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ၀ုိင္း၀န္းစဥ္းစားၿပီး လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ ေရးဆြဲ ရတဲ့ အေရးပါလွတဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံုႀကီး တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အခု ျမန္မာႏုိင္ငံမွာကေတာ့ ျပည္သူေတြေတာင္ ေကာင္းေကာင္းမသိတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုသူေတြက ႏႈတ္ပိတ္ ေခါင္းညွိတ္ ေထာက္ခံထားရတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီအျပင္ ျပည္သူ႔ရဲ့ ဆႏၵကို ခံယူၿပီးမွ ျပည္သူေတြ သေဘာက် ေထာက္ခံမွ အတည္ျပဳ ျပဌာန္းႏုိင္မွာ ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းကို ေ၀ဖန္ရင္ အေရးယူအျပစ္ေပးမယ္လုိ႔ ျခိမ္းေျခာက္ေနပါတယ္။ တကယ္လည္း ဖမ္းဆီး အျပစ္ေပး တာေတြ လုပ္ေနပါတယ္။
အဲဒီလို မတရားအစိုးရမ်ိဳးက ေရးဆြဲျပဌာန္းတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒဟာ ျပည္သူလူထု အမ်ားရဲ့ ဆႏၵကို ကိုယ္စားျပဳႏုိင္ဖုိ႔ ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ အဲဒီလိုပဲ အာဏာပုိင္ေတြရဲ့ လႊမ္းမိုးမႈနဲ႔ ေရးဆြဲရတဲ့ ပညာေရးသင္ရိုးဟာလည္း လြတ္လပ္မႈမရွိႏုိင္တာမို႔ ေခတ္နဲ႔အညီ ရင္ေဘာင္တန္းႏုိင္တဲ့ အဆင့္ျမင့္ပညာေရး ျဖစ္ဖုိ႔ဆိုတာကိုလည္း ေမ်ာ္လင့္လုိ႔ မရပါဘူး။ တကယ္တမ္း ေခတ္နဲ႔အညီ ရင္ေဘာင္တန္းႏုိင္တဲ့ အဆင့္ျမင့္ ပညာေရး ျဖစ္ဖုိ႔ဆိုရင္ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာဆိုင္ရာ ဘာသာရပ္ေတြကိုသာမက လူမႈေရးရာဘာသာရပ္လို ၀ိဇာ ဘာသာရပ္ေတြရဲ့ သင္ရိုးေတြကိုပါ ေခတ္နဲ႔ အမီ လုိက္ႏိုင္ေအာင္ ျပ႒ာန္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ ႏုိင္ငံေတြမွာကေတာ့ အထက္တန္း ေက်ာင္းသားေတြဟာ ေက်ာင္း၀င္းထဲမွာ၊ စာသင္ခန္းထဲမွာ၊ ျငင္းခုန္ခ်က္ စာတမ္း (Argument Paper) ေတြေရးၾက၊ က်ဘမ္း စကားေျပာပဲြေတြ လုပ္ၾက၊ အျပန္အလွန္ စကားစစ္ထုိးပြဲ (Debate)ေတြ လုပ္ၾကနဲ႔၊ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို အျပည့္အ၀ခံစားခြင့္ရေနၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေက်ာင္းသား ေတြမွာေတာ့ ေက်ာင္းသားတိုင္း ခံစားခြင့္ရွိတဲ့ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို ဆံုးရႈံးေနရရုံ သာမကဘဲ ကိုယ့္ႏိုင္ငံအတြက္အေရးပါလွတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအျခခံဥပေဒကိုေတာင္ ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြး ပိုင္ခြင့္ မရွိဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ပညာေရးက႑ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အေရးပါလွတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ အာမခံမႈမ်ိဳးေပးမထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေထာက္ခံဖုိ႔ဆိုတာဟာ ျပည္သူ လူထုႀကီးအေနနဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ ထည့္သြင္းသံုးသပ္စဥ္းစားရမယ့္ အခ်က္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမျငိမ္း
၁၀၊၃၊၀၈။